Επιλογή
«Και τελικά, ο Φώτης είναι παντρεμένος μέχρι το κόκαλο» αναστενάζει η Ελευθερία, καθισμένη σε ένα παγκάκι στην πλατεία, σφίγγοντας στην τσέπη της το παραπεμπτικό για την επέμβαση. Οι συμφοιτήτριές της στο φοιτητικό διαμέρισμα την ζήλευαν όταν την έβλεπαν με τον εντυπωσιακό, γοητευτικό γαλανομάτη μελαχρινό. Της έλεγαν πως στάθηκε τυχερή με τόσο ευγενικό συνοδό. Τελικά, δεν υπήρχε τίποτα που να αξίζει να ζηλέψει κανείς.
Η Ελευθερία ανατριχιάζει, φέρνοντας στον νου της την πρώτη και τελευταία συνάντηση με τη σύζυγο του Φώτη, που την είχε στήσει δίπλα στην είσοδο του εργοστασίου, μόνο και μόνο για να της ξεκαθαρίσει τα πράγματα.
Γεια σου! Ελευθερία, σωστά; ξεκίνησε εκείνη.
Ποια είστε; τραβήχτηκε η Ελευθερία, νιώθοντας το βαρύ βλέμμα της ψηλής, κομψής γυναίκας με τα σταχτιά μαλλιά.
Είμαι η Χριστίνα, η γυναίκα του Φώτη Μανιάτη.
Τι λέτε;
Αυτό που άκουσες!
Άλλη μία απλή κοπελίτσα είπε ήρεμα η Χριστίνα. Πόσες είστε άραγε σαν εσένα, δεν πρόκειται να εκλείψετε ποτέ εσείς που κυνηγάτε την ευτυχία των άλλων.
Ποια νομίζετε ότι είστε εσείς;
Κοίτα, είπε η ξανθιά πιάνοντάς της το μπράτσο, εσύ ποια νομίζεις ότι είσαι; Εγώ είμαι η νόμιμη σύζυγος. Σε είδα με τον άντρα μου. Κι εσύ αντί να ζητήσεις συγγνώμη και να ντραπείς Αλλά, έτσι κάνουν άνθρωποι με αξίες, αυτό όμως μάλλον δεν σε αφορά.
Τέτοιες σαν εσένα είχε πολλές, δε φτάνουν τα δάχτυλα χεριών και ποδιών να τις μετρήσω.
Ρίχτηκες σ’ έναν παντρεμένο, αναιδέστατη!
Εκείνος είναι άντρας, κυνηγός, κατάλαβες;
Γι αυτόν είσαι απλά μια περιπέτεια. Θα σε ξεχάσει και δεν θα το θυμάται κανείς. Μείνε μακριά του.
Έχουμε και δύο κόρες, να, να σου δείξω οικογενειακή φωτογραφία. Η Χριστίνα έβγαλε από την τσάντα μια φωτογραφία και την έδειξε στην αποσβολωμένη Ελευθερία. Αυτό είναι από την Κρήτη, πριν δύο μήνες
Γιατί δε μιλάς;
Τι θέλετε από εμένα; Λύστε τα με τον άντρα σας.
Θα τα λύσω, μην ανησυχείς! Πρόσφατα ξεκίνησε στο εργοστάσιο. Η δουλειά καλή, και μετά ήρθες εσύ
Άσε τον κατά μέρος! Μην ακούς τα λόγια του, δεν πρόκειται να χωρίσει. Μην χάνεις άδικα τον χρόνο σου. Πόσο είσαι, τριάντα;
Είκοσι πέντε! απαντά πειραγμένη η Ελευθερία.
Ακόμα καλύτερα. Προλαβαίνεις να κάνεις οικογένεια. Άσε τον Φώτη ήσυχο.
Η Ελευθερία δεν άντεξε άλλο. Απομακρύνθηκε αργά με βαριά βήματα, αφήνοντας πίσω της τη σκληρή γυναίκα που ξαφνικά εισέβαλε στον κόσμο της και διέλυσε κάθε της όνειρο.
Προδότης ψιθύριζε η Ελευθερία, νιώθοντας τον κόμπο στον λαιμό της. Όμως δεν ήθελε να δώσει τροφή για σχόλια. Δεν ήθελε να την κοιτούν με λύπηση στη δουλειά.
Το βράδυ, ο Φώτης ήρθε σαν να μην έτρεχε τίποτα, με μια ανθοδέσμη. Η Ελευθερία, με τα μάτια πρησμένα, τον έδιωξε. Εκείνος της ορκιζόταν αιώνια αγάπη και χωρισμό, δήθεν ότι εδώ και καιρό ζει ξένος με τη γυναίκα του.
Δύο εβδομάδες η Ελευθερία προσπαθούσε να συνέλθει. Ο Φώτης έπαψε να την ενοχλεί, έκανε πως δεν την ήξερε πλέον.
Και σαν να μην έφτανε αυτό Σύντομα, η πρωινή ναυτία και η ζάλη δεν οφείλονταν απλώς στην στενοχώρια. Η αθώα, παθιασμένη της σχέση με τον Φώτη άφησε τα σημάδια της.
«Έξι εβδομάδες», άκουγε, και ήταν σαν καταδίκη.
Δεν ήθελε να γίνει ανύπαντρη μητέρα. Φοβόταν. Της φαινόταν πως όλοι ήξεραν, όλοι την κατακρίνουν, επειδή εμπιστεύτηκε κάποιον που στην ουσία δε γνώριζε.
Ο Φώτης της είχε κρύψει την οικογενειακή του κατάσταση. Τι θα μπορούσε να κάνει; Να ζητήσει ταυτότητα την πρώτη μέρα; Ούτε βέρα φορούσε, κι αυτό δεν σημαίνει πάντα τίποτα
Γιατί δεν υποψιάστηκε όταν της ζήτησε να κρατήσουν τη σχέση μυστική στη δουλειά;
Την κορόιδεψε, αλλά η άγνοιά της δεν της έκανε πιο ελαφρύ το βάρος. Στο εργοστάσιο, όλοι ήξεραν για το επεισόδιο με τη Χριστίνα.
Είμαι έγκυος, βρίσκει το κουράγιο να του πει, σε ένα διάλειμμα.
Θα σου δώσω λεφτά, αλλά φρόντισε να το καθαρίσεις, απαντά τραχιά ο Φώτης.
Την επόμενη μέρα, παραιτείται. Χάθηκε από τη ζωή της.
Η Ελευθερία ξέρει πως δεν έχει καιρό για χάσιμο. Παρά τις συμβουλές του γιατρού, παίρνει το παραπεμπτικό για την επέμβαση.
Κάθεται στο παγκάκι, σφίγγοντας το χαρτί τόσο δυνατά λες και το φοβάται.
Βιάζεστε; τη ρωτά ένας νεαρός με κοστούμι και μια τεράστια αγκαλιά μπορντό χρυσάνθεμα που κάθεται δίπλα της.
Τι; τον κοιτάζει η Ελευθερία με άδειο βλέμμα.
Το ρολόι σας προπορεύεται, λέει δείχνοντας το επιχρυσωμένο ρολογάκι στο χέρι της.
Πάντα πάει δέκα λεπτά μπροστά Όλο το διορθώνω, αλλά ποτέ δεν καταφέρνω τίποτα, απαντά αδιάφορα, γυρίζοντας αλλού.
Ο καιρός είναι υπέροχος σήμερα. Κανονικό μικρό καλοκαίρι, ε; Η μάνα μου λατρεύει τέτοιες μέρες. Μου λέει πάντα ότι σε μια τέτοια φθινοπωρινή λιακάδα έκανε τη σωστή επιλογή στη ζωή της και δεν το μετάνιωσε ποτέ.
Το ξέρετε; συνεχίζει ακούραστος ο άγνωστος. Είμαι ευγνώμων που η μάνα μου είναι τέτοιος άνθρωπος.
Ο πατέρας σου; ρωτάει αυτόματα η Ελευθερία.
Η μητέρα μου δεν μιλάει ποτέ για εκείνον. Ούτε εγώ ρωτάω, βλέπω πως δεν θέλει να θυμάται
Έρχομαι τώρα από συνέντευξη. Φανταστείτε, με διάλεξαν ανάμεσα σε δέκα υποψήφιους για ένα καλό πόστο σε εταιρεία. Δεν έχω καν πείρα δηλαδή, και ούτε το πίστευα
Η μάνα μου μού έδωσε κουράγιο.
Ξέρω κιόλας τι θα κάνω με τον πρώτο μου μισθό, θα της αγοράσω πακέτο διακοπών στη θάλασσα. Δεν έχει δει ποτέ θάλασσα η μητέρα μου.
Εσείς πήγατε ποτέ;
Όχι, απαντά η Ελευθερία, το βλέμμα της μαγνητίζεται από τη μπορντό γραβάτα του.
Ο νεαρός λάμπει από χαρά.
Δώρο της μαμάς, λέει περήφανα, και τη χαϊδεύει.
Μάλλον σας κουράζω με τα λόγια μου Απλά θέλω να μοιραστώ τη χαρά μου μαζί σας, είστε τόσο θλιμμένη
Νόμιζα πως ίσως χρειάζεστε παρέα. Σας ενοχλώ;
Η Ελευθερία κουνούσε το κεφάλι της όχι. Δεν την ενοχλούσε πραγματικά. Κατάφερε να σταματήσει τις σκοτεινές της σκέψεις. Και η αφοσίωσή του προς τη μάνα του άξιζε τον σεβασμό της.
«Τι αληθινή αγάπη!», σκέφτηκε, παρατηρώντας τον με ενδιαφέρον. «Τυχερή η μάνα του Να είχα κι εγώ τέτοιο παιδί»
Λοιπόν, φεύγω τώρα. Η μανούλα με περιμένει και ανησυχεί Εσείς μη βιαστείτε!
Τι είπατε;
Στο ρολογάκι σας μιλούσα, χαμογελά πλατιά.
Α, απαντά κι εκείνη χαμογελαστή.
Σε λίγο ο νεαρός είχε χαθεί, και η Ελευθερία κρατά ακόμα το παραπεμπτικό που λίγα λεπτά πριν δεν άντεχε να αφήσει από τη χούφτα της. Το κομματιάζει. Κι ύστερα κάθεται πολλή ώρα, σαν μαγεμένη, απολαμβάνοντας τον ήλιο και το φθινοπωρινό αέρα.
Μέσα της νιώθει ελαφριά, ζεστή μετά από τη συνάντηση με αυτόν τον ξένο, τόσο μα τόσο οικείο συνομιλητή.
Δεν είναι μόνη. Κι αυτή η γυναίκα μεγάλωσε μόνη ένα θαυμάσιο παιδί Κρίμα που δεν ρώτησε το όνομά του αλλά τώρα αυτό είναι αδιάφορο.
Η απόφαση πάρθηκε.
***
Είκοσι τρία χρόνια μετά
Μαμά, θα αργήσω, λέει ο Στέφανος μπροστά στον καθρέφτη, και η μάνα του του δένει προσεκτικά τη μπορντό γραβάτα που αγόρασαν χτες για τη σοβαρή συνέντευξη.
Άσ τη γραβάτα βρε αγόρι μου
Είναι για καλή τύχη. Όλα θα πάνε τέλεια, θα δεις! Σίγουρα θα σε πάρουν Έτοιμος! λέει η Ελευθερία και απομακρύνεται, καμαρώνοντάς τον.
Έχω άγχος. Αν δεν
Αυτή η θέση είναι για σένα! Μίλα καθαρά, να χαμογελάς συχνά. Είσαι ακαταμάχητος.
Εντάξει, μαμά, λέει ο Στέφανος, τη φιλά απαλά και φεύγει βιαστικά για τη συνέντευξη.
Η Ελευθερία τον αποχαιρετά από το παράθυρο, βλέποντάς τον με υπερηφάνεια να προχωρά ζωηρά προς τη στάση.
Ξαφνικά, ένα ρίγος τη διαπερνά
Κάπου το έχει ξαναδεί όλο αυτό
Ο νεαρός στην πλατεία, πριν από πάνω από είκοσι χρόνια
Τώρα ο Στέφανος, με το κοστούμι του, της τον θυμίζει ακριβώς
Κι όμως για χρόνια το χε ξεχάσει. Τώρα η μνήμη ζωντάνεψε.
Πώς γίνεται; Μήπως τότε της δόθηκε η ευκαιρία να δει τι θα έχανε, μια δεύτερη ευκαιρία να ξανασκεφτεί τον δρόμο της;
Γιατί δεν τον γνώρισε τότε, ενώ ήταν σχεδόν συνομήλικοι, γιατί δεν έμαθε το όνομά της μαμάς του;
Δεν έχει σημασία πια
Όλα πήγαν τέλεια.
Μετά το μεσημεριανό, ο Στέφανος γύρισε σπίτι με μια τεράστια ανθοδέσμη μπορντό χρυσάνθεμα, όπως της γραβάτας του,
και ανακοίνωσε χαρούμενος στην Ελευθερία πως τον προσέλαβαν.
Της υποσχέθηκε επίσης πως θα πάνε μαζί διακοπές στη θάλασσα· δεν έχει πάει ποτέ η μαμά του.
Ήρθε η στιγμή να φροντίζει πια ο ίδιος τη λατρεμένη μανούλα του. Μπορεί να μετακινήσει βουνό, να αλλάξει τη ροή των ποταμών για χάρη της.
Ό,τι κι αν πέρασαν αυτά τα χρόνια, όταν αγκάλιαζε τον γιο της, όλα φαίνονταν ξανά πιθανά.
Τα κατάφεραν όλα, άντεξαν τα δύσκολα, δεν λύγισαν.
Η Ελευθερία δεν μετάνιωσε ποτέ που γέννησε τον γιο της. Έκανε αυτό που ήταν σωστό για εκείνη.
Έτσι έπρεπε να γίνει.
