Πόσο θα ήθελα να σου πω αυτή την ιστορία που με άγγιξε πολύ σήμερα
Εκείνο το φανάρι στην Πατησίων μόλις είχε γίνει κόκκινο, με αυτόν τον ήχο σαν «αναστεναγμό» που γνωρίζουμε όλοι στην Αθήνα. Έναν ακόμα αναστεναγμό σε μια μέρα ήδη βαριά, με την υγρασία να κολλάει παντού.
Το περιπολικό σταμάτησε ομαλά, τα λάστιχα γυαλισμένα από τη βροχή πάνω στην άσφαλτο. Μέσα, ο αστυνόμος Νίκος Μανωλάκης πάτησε μηχανικά το φρένο, χωρίς καν να ρίξει ματιά στο σταυροδρόμι. Τα μάτια του καρφωμένα μπροστά, το μυαλό του χαμένο αλλού όπως σχεδόν κάθε μέρα τελευταία.
Η μεριά του οδηγού είχε λίγο ανοιχτό το παράθυρο. Αρκετά για να μπαίνει μέσα ο ζεστός αέρας με σκόνη, καυσαέριο και λίγη κούραση από ανθρώπους. Ο Νίκος είχε συνηθίσει αυτό το μείγμα με τα χρόνια ήταν αστυνομικός δεκαέξι χρόνια τώρα. Δεκαέξι χρόνια να βλέπει τις ίδιες σκηνές, τα ίδια πρόσωπα, τις ίδιες θλίψεις να γυρίζουν και να ξαναγυρίζουν στην πόλη. Κάποια στιγμή νόμιζε πως είδε μια σκιά να περνάει.
Μετά ξεχώρισε μια μορφή από το πεζοδρόμιο, περπατώντας προς το παράθυρό του. Ένα αγόρι, άντε να ήταν δέκα-έντεκα χρονών. Βαδίζοντας έτσι προσεκτικά, όπως μόνο τα παιδιά που έχουν μάθει να μη χαλάνε τον κόσμο νωρίς.
Τα ρούχα του, μάλλον της μαμάς του, έπεφταν πάνω του φαρδιά ή ίσως είχαν μαζέψει από τις νύχτες στο δρόμο. Φθαρμένο μπουφανάκι, μανίκια ξέφτια, παντελόνι με σκόνη και αθλητικά που κρατούσε μόνο απ τη συνήθεια πια.
Στο χέρι του κρατούσε ένα παλιό, ξεφτισμένο κομμάτι πανί, γκριζωπό. Το αγόρι στάθηκε δίπλα στο σήμα της αστυνομίας, δίπλα στο αυτοκίνητο. Κοντοστάθηκε μια αναπνοή, μετά μίλησε.
Κύριε… να σας καθαρίσω τους προβολείς για δυο τρία ευρώ; είπε σιγανά, με σεβασμό, χωρίς να παρακαλά λες και ζητούσε συγγνώμη που υπάρχει.
Ο Νίκος γύρισε αργά και τον κοίταξε. Το βλέμμα του μικρού δεν ήταν ποτέ στα μάτια. Χανόταν ανάμεσα στη βιτρίνα, τον καθρέφτη και την άκρη του δρόμου. Μάτια μαθημένα στην άρνηση, έτοιμα να φύγουν αν χρειαστεί. Ο Νίκος κοιτούσε λεπτομέρειες που κανείς δεν βλέπει αρκετά: κόκκινες κλειδώσεις, στεγνή επιδερμίδα, βρωμιά όχι από παιχνίδι, αλλά από επιβίωση.
Το φανάρι ακόμα κόκκινο. Τα αυτοκίνητα πίσω άρχισαν να μουρμουρίζουν, ένα κορνάρισμα κάπου μακριά βαριεστημένο. Ο Νίκος δεν κινήθηκε. Άνοιξε την πόρτα. Το μεταλλικό κλικ έκανε τους πάντες να κόψουν για λίγο. Ο μικρός τινάχτηκε, έτοιμος να το βάλει στα πόδια. Ο Νίκος βγήκε από το περιπολικό και με ήρεμη, σχεδόν τρυφερή κίνηση, έσκυψε στο ύψος του. Ο κόσμος άλλαξε προοπτική.
Πού είναι οι γονείς σου; τον ρώτησε χαμηλόφωνα ο Νίκος. Το παιδί έσφιξε το πανί στη χούφτα του. Έσβησε πάνω του σκονισμένες σταγόνες ελπίδας.
Η μαμά μου είναι άρρωστη… ψιθύρισε.
Έχω ανάγκη τα λεφτά, συνέχισε χωρίς κλάματα ή δράματα. Μόνο σαν διαπίστωση το είπε.
Κάτι ράγισε μέσα στο στήθος του Νίκου. Είχε ακούσει τόσες φορές αυτή τη φράση, σε διάφορες παραλλαγές, αλλά ποτέ μ αυτή τη φωνή. Ούτε μ αυτά τα μάτια.
Ο πατέρας σου; ρώτησε απαλά.
Έφυγε.
Μέχρι εκεί. Δεν χρειαζόταν περισσότερο. Ο Νίκος έγνεψε σιωπηλά. Σκέφτηκε το δικό του παιδί οχτώ χρονών, κουκουλωμένο το πρωί κάτω απ το πάπλωμα, παραπονιόταν για το ξύπνημα, άφησε τοστ μισοφαγωμένο και τα παπούτσια κάπου στον διάδρομο. Αυτή η ζωή που θεωρούσε τόσο φυσιολογική, μέχρι που την έβλεπε να γκρεμίζεται καθημερινά στο δρόμο.
Το φανάρι πρασίνισε. Οι κόρνες δυνάμωσαν, η πόλη απαιτούσε τον ρυθμό της, αδιάφορη. Ο Νίκος έμεινε βουβός, ακόμα γονατισμένος. Τώρα, κοίταξε το παιδί στα μάτια.
Πώς σε λένε;
Απόστολος.
Ένα όνομα απλό. Ένα όνομα που θα ταίριαζε σε παιδί με γραφείο δωματίου, όχι σε πεζοδρόμιο.
Ο Νίκος πήρε βαθιά ανάσα.
Απόστολε… είπε με γλυκύτητα που πόνεσε και τον ίδιο. Θα σε βοηθήσω. Έλα μαζί μου.
Ο μικρός σήκωσε απότομα το κεφάλι. Για λίγο πάγωσαν όλα αυτή η στιγμή που το κάθε τι μπορεί να αλλάξει για πάντα.
Θα με συλλάβετε; ρώτησε τρεμάμενα πρώτη φορά.
Ο Νίκος κούνησε το κεφάλι του: Όχι. Θα κάνω ό,τι πρέπει να μη χρειαστεί ποτέ ξανά εσύ κι η μαμά σου να καθαρίζετε φανάρια για φαΐ.
Το βλέμμα του Απόστολου ήταν καρφωμένο πάνω του. Όχι ελπιδοφόρο καχύποπτο, γιατί την ελπίδα τη χάνεις νωρίς όταν είσαι μικρός.
Αν θέλεις, μπορείς να πεις όχι, του είπε ήσυχα. Αλλά αν έρθεις… δεν θα είσαι πια μόνος.
Ο θόρυβος του δρόμου χάθηκε για λίγο. Λες κι η Αθήνα κρατούσε την ανάσα της. Ο μικρός κοίταξε το ξεφτισμένο πανί του, μετά το περιπολικό, μετά τον Νίκο. Δυο κόσμοι, δυο δρόμοι. Τελικά, έγνεψε αργά ναι.
Ο Νίκος σηκώθηκε. Έβαλε απαλά το χέρι στον ώμο του μικρού με τη φροντίδα που αγγίζεις κάτι πολύτιμο. Προχώρησαν μαζί προς το αυτοκίνητο. Ο Νίκος άνοιξε τη συνοδηγού, ο Απόστολος σταμάτησε λίγο, γύρισε να δει το σταυροδρόμι, τα φανάρια να αλλάζουν, οι περαστικοί να συνεχίζουν σαν να μη συμβαίνει τίποτα.
Κύριε… είπε σιγανά.
Ναι;
Ευχαριστώ.
Ο Νίκος δεν μίλησε αμέσως. Χαμογέλασε λίγο.
Όχι, είπε ήρεμα.
Εγώ σε ευχαριστώ που με σταμάτησες σ αυτό το φανάρι.
Η πόρτα έκλεισε. Το αυτοκίνητο ξεκίνησε. Και πρώτη φορά εδώ και καιρό ο Νίκος ένιωσε, πως ίσως κατάφερε να μην σπάσει κάτι πολύτιμο μέσα σ αυτόν τον κόσμο, παρ όσα δεν μπορεί να κάνει. Το φανάρι πίσω τους έγινε κόκκινο. Αλλά αυτή τη φορά κανείς δεν κόρναρε…
