5 Φεβρουαρίου. Σαν σήμερα, τρία χρόνια πριν, άλλαξε η ζωή μου για πάντα. Η μνήμη με βαραίνει. Από το πρωί, ακόμα και οι ουρανές πάνω από την Εθνική Οδό Αθηνών-Θεσσαλονίκης ήταν μολυβένιες, έτοιμες να ξεσπάσουν. Το τιμόνι του λευκού μου Toyota RAV4 γλιστρούσε στα παγωμένα νερά του Θερμαϊκού, ενώ το χιόνι σκέπαζε τα πάντα σαν πυκνό, ανήλεο πέπλο. Οι υαλοκαθαριστήρες αγωνίζονταν μάταια. Όμως κάθε χρόνο, τέτοια μέρα, κάνω το ίδιο προσκύνημα: δύο ώρες από τη Θεσσαλονίκη μέχρι έξω από τη Λάρισα, κοντά στα Τέμπη, να αφήσω ηλιοτρόπια στο ξύλινο σταυρό κάτω από εκείνο το πλατάνι. Η Μαρία, η πρώην γυναίκα μου, είχε στερεώσει αυτό τον σταυρό. Εκεί, μέσα στον αέρα που σαρώνει τον Πηνειό, αφήνω κάθε φορά για 20 λεπτά την ενοχή και τα δάκρυα σ εκείνο το δέντρο. Μετά γυρνώ σπίτι, μισώντας λίγο παραπάνω τον εαυτό μου απ ότι χθες.
Τα χέρια μου έτρεμαν όταν ο πλοηγός προανήγγειλε το μοιραίο φανάρι στα Πλατανούλια – το σημείο της καταστροφής. Εκεί που χάθηκε το παιδί μας, ο μικρός μου Μενέλαος, μόλις επτά ετών. Το ατύχημα. Μαύρος πάγος που δεν είχαν δει τα συνεργεία του δήμου. Το RAV4 γλίστρησε ανεξέλεγκτα, βρήκε το πλάτανο. Η πλευρά του Μενέλαου. Η πλευρά που δεν μπόρεσα να προστατέψω.
Εκείνη την ημέρα, φέτος, κάτι ήταν αλλιώς.
Έφτασα με το αυτοκίνητο στην άκρη του δρόμου ακριβώς στις 16:14, την ώρα που έγινε το τρακάρισμα τρία χρόνια πριν. Πήρα τα ηλιοτρόπια από τη θέση του συνοδηγού, λουλούδια που λάτρευε να κόβει απ τον κήπο όταν μέναμε στην Τούμπα. Περπάτησα μέσα στο χιόνι, κι εκεί, λίγα μέτρα από το δέντρο, είδα την ιστορία να επαναλαμβάνεται με άλλον πρωταγωνιστή.
Κάτι κινιόταν στις λευκές μάζες. Ένας λύκος, μεγαλόσωμος και ασημένιος, ξαπλωμένος στο πλευρό. Κοντά του δυο αδύνατα μικρά, σχεδόν νεογέννητα, κολλημένα πάνω του, έτρεμαν. Τα μάτια της λύκαινας συναντήθηκαν με τα δικά μου όχι οργή, όχι φόβος, απλώς αποδοχή. Ετοιμοθάνατη, προσπαθούσε να τασώσει τα μικρά της με την τελευταία ζεστασιά της, εκεί όπου έχασα εγώ τον γιο μου. Ήταν εικόνα-καθρέφτης. Μια μάνα να τα δίνει όλα για τα παιδιά της, χωρίς καμία ελπίδα.
Γύρισα στο αυτοκίνητο κι έφερα το παλιό κουβερτάκι απ’ το πορτ-μπαγκάζ και τις ισοθερμικές κουβέρτες του φαρμακείου. Όταν πλησίασα τα μικρά, η λύκαινα έκλεισε τα μάτιασαν να μου ζητούσε να τα πάρω. Σήκωσα προσεκτικά τα κουτάβια, τα σκέπασα στη ζεστασιά του RAV4 και μετά, με όση δύναμη είχα, προσπάθησα να σύρω τη μάνα στο πίσω κάθισμα.
Κάθε εκατοστό αγώνας. Την έσερνα, κι εκείνη, με βλέμμα που δεν ξέχασα ποτέ, μου παρέδιδε τα παιδιά της και ίσως και τον εαυτό της στην ανθρώπινη μοίρα. Έβαλα μπροστά, κι όχι προς τη Θεσσαλονίκη, αλλά προς Λάρισαστην κτηνιατρική κλινική που ήξερα ανοικτή όλο το 24ωρο.
Ώρες αγωνίας. Ο κτηνίατρος, ο κ. Σταύρος Αναγνώστου, σκυμμένος πάνω στη λύκαινα, εργάστηκε ακούραστα. Τα μικρά πάλευαν με την πνευμονία, η μάνα στα πρόθυρα της κατάρρευσης όλα για να θρέψει τα μικρά. Κάθισα στο πάτωμα του εξεταστηρίου, παρατηρητής πάνω απ το χάσμα ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο. Όταν η λύκαινα τινάχτηκε από σπασμό ζέστης, παρακάλεσα το γιατρό για ακόμη λίγη προσπάθεια. Κι εκείνος, αμίλητος, συνέχιζε.
Γύρω στη μία, η λύκαινα ξύπνησε. Τη λένε Εκάτη, το αποφάσισα από μέσα μου, και τα κουτάβια Στάχτης και Ίσκιος. Ήξερα, σε κάθε λογική, δεν πρέπει να δεθώ, αλλά ήταν αργά.
Την επόμενη μέρα ήρθε η Ευγενία, βιολόγος από τον Αρκτούρο. Το πρωτόκολλο σαφέςμεταφορά σε σωστό χώρο για άγρια ζώα, ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση, στόχος η επανένταξη στη Μακεδονική φύση. Επέμεινα δημόσια: Τώρα όχι, θα τα σκοτώσει το στρες. Ο γιατρός το υποστήριξε. Στάθηκε δίπλα μας.
Τρεις μέρες με τη λύκαινα και τα μικράτρεις μέρες που άλλαξαν κάτι μέσα μου. Μαγείρευα μείγματα με κατσικίσιο γάλα, τους τάιζα κάθε τέσσερις ώρες, η μυρωδιά τους γέμισε τα ρούχα μου. Η Εκάτη σηκώθηκε στα πόδια ξανά, τα μικρά άρχιζαν να δυναμώνουν. Το βράδυ τους έλεγα ιστορίες που κάποτε έλεγα στον Μενέλαο.
Όταν ήρθε η ώρα να φύγουν, η Εκάτη πάλεψε να μείνει γρανάζωσε τα πόδια της στην άδεια, σιδερένια κλουβίτσα και έκλαψε. Ήξερα: μόνο μια προσωρινή γέφυρα ήμουν, κι αυτό έπρεπε να είναι αρκετό.
Γύρισα στη Θεσσαλονίκη, στο διαμέρισμα της Βασιλίσσης Όλγας όπου παντού υπήρχε το φάντασμα του παιδιού μου. Προσπαθούσα να φανώ φυσιολογικός στο μαγαζί με είδη διακόσμησης, προσποιούμενος στην Χριστίνα, τη βοηθό μου, ότι νοιάζομαι για τα καινούργια βάζα. Ψεύτικο χαμόγελο κάτω από το βάρος της μοναξιάς.
Πέρασε καιρός. Μια μέρα πήρα ξανά τηλέφωνο από την Ευγενία. Πρόβλημα: η λύκαινα αρνείται να ενταχθεί σε αγέλη, υπερπροστατευτική, φοβάται τους άλλους λύκους, κρατάει τα μικρά της κοντά έτσι, δεν μπορούν ποτέ να απελευθερωθούν στο βουνό. Η μοναδική τους ευκαιρία ήταν ένα μαλακό rewilding. Εγώ να γίνω γέφυρα, να ζήσω μαζί τους για μήνες σ ένα απομονωμένο καταφύγιο στο Πήλιο, μακριά από ανθρώπους και ανέσεις, ώσπου να μάθουν να ζουν χωρίς εμένα και χωρίς φόβο.
Δεν το σκέφτηκα πολύ. Ήξερα ότι μόνο έτσι οι τρεις αυτοί λύκοι θα μπορούσαν να ελευθερωθούν.
Μετακόμισα σε μια ξύλινη καλύβα στα βουνά. Οι μέρες, σκληρές: βροχή, υγρασία, οδηγήσεις θηραμάτωννα διδάξω στην Εκάτη και στα μικρά να ξαναγίνουν κυνηγοί, να μην εξαρτώνται από άνθρωπο.
Την άνοιξη ήρθε το πρώτο δείγμα προόδου. Κατάφεραν να αρπάξουν έναν λαγό ολομόναχοι το πρώτο τους πραγματικό θήραμα. Έκλαψα κρυφά πίσω από το παλιό πλατάνι, ευγνωμονώντας γι αυτή την επιστροφή στη φύση.
Το καλοκαίρι, η απόσταση μεταξύ μας μεγάλωσε. Οι λύκοι πλέον αρκούνταν μόνοι. Κρυμμένοι σε ρεματιές, έκρυβαν το φως τους μέσα στα έλατα. Ήξερα, η ώρα πλησίαζε.
Ένα χρόνο μετά, στις 5 Φεβρουαρίου, επέστρεψα μαζί με την Εκάτη και τα δυο της μεγάλα πια κουτάβια στο σημείο του ατυχήματος, στον ίδιο δρόμο έξω από τα Πλατανούλια. Εκεί όπου κάποτε έχασα, θα έδινα τώρα πίσω στη φύση τρεις ψυχές αφιερωμένες στη ζωή. Άνοιξα τις πόρτες των κλουβιών τους. Η Εκάτη βγήκε πρώτη, πήρε μια βαθιά αναπνοή στον παγωμένο αέρα. Τα μικράΣτάχτης και Ίσκιοςακολούθησαν. Μου έριξαν ένα ύστατο βλέμμα, και ύστερα χάθηκαν τρέχοντας στο δάσος. Πίσω τους άφησαν μόνο το χιονισμένο σιωπηλό τοπίο και τον ήχο του ανέμου.
Έμεινα να στέκομαι μόνος, κάτω από το πλάτανο, αφήνοντας τα ηλιοτρόπια και μια ξύλινη φιγούρα τριών λύκων που είχα σκαλίσει στα βράδια της μοναξιάς. Καθώς απομακρυνόμουν άκουσα το αχνό ουρλιαχτό τους μέσα στη νύχτα. Ένιωσα ότι μου είπαν αντίο.
Γύρισα στη Θεσσαλονίκη και το διαμέρισμα φαινόταν λίγο διαφορετικό. Για πρώτη φορά τόλμησα ν ανοίξω την πόρτα του παιδικού δωματίου. Η μυρωδιά μου χτύπησε σαν παιδική ανάμνηση, αλλά ήταν διαφορετική η αίσθηση. Έκλαψα, όμως όχι από απόγνωση όπως τα πρώτα χρόνια. Ήταν η κάθαρση που φέρνει η παραδοχή του πένθους.
Από την επόμενη μέρα ξεκίνησα να επισκέπτομαι το καταφύγιο ζώων στον Δενδροπόταμο. Εκεί γνώρισα τον Ρήγα, ένα γέρικο αδέσποτο με βλέμμα βαθύ. Ήξερα πως όλοι ήθελαν κουτάβια, αλλά εγώ διάλεξα τον Ρήγα. Μου έδωσε μια καθημερινή ρουτίνα, βόλτες στον πεζόδρομο της Νέας Παραλίας, χρόνο για να αναπνέω.
Έβαλα τα τελευταία μου ευρώ στον λογαριασμό για να ξεκινήσω σεμινάρια περίθαλψης άγριας ζωής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Η μάθηση δύσκολη βιολογία, ηθική, κτηνιατρικά. Τα βράδια διαβάζοντας κι ο Ρήγας να κοιμάται στα πόδια μου. Όποια στιγμή ένιωθα να τα παρατήσω, σκεφτόμουν την Εκάτη.
Το καλοκαίρι με βρήκε εθελοντή στον Αρκτούρο, μαζί με άλλους που πίστευαν ότι κάθε τραυματισμένο πλάσμα αξίζει δεύτερη ευκαιρία. Βρήκα μια φίλη, τη Μαρία. Γρήγορα, ανακάλυψα πως η ζωή μπορεί σιγά σιγά να αποκτά καινούργιο νόημα.
5 Φεβρουαρίου. Πέντε χρόνια χωρίς τον Μενέλαο. Οδηγούσα πάλι προς τα Πλατανούλια. Με καινούργια ηλιοτρόπια και μια νέα ξύλινη φιγούρατέσσερις λύκους πλέον: η Εκάτη, ο Στάχτης, ο Ίσκιος και ένα μικρό που συμβόλιζε τον γιο μου.
Εκείνη τη φορά το θαύμα με περίμενε. Απέναντι από το δρόμο, στα όρια του δάσους, ξεχώριζαν τρεις σκιές. Ήταν αυτοί. Η Εκάτη μπροστά, τα δυο μικρά πια μεγάλοι λύκοι πλάι της. Δεν ήταν ψευδαίσθηση. Με αναγνώρισαν. Με κοίταξαν, όχι με φόβο, μα μ εκείνη την παράξενη αναγνώριση που βρίσκεται πέρα από τη λογική. Ένα λεπτό αργότερα χάθηκαν ξανά στη μαγεία της φύσης.
Γύρισα στη Θεσσαλονίκη, ο Ρήγας με περίμενε πίσω από την πόρτα. Έπεσα στα γόνατα και τον αγκάλιασα. Για πρώτη φορά εδώ και χρόνια χαμογελούσα μέσα στα δάκρυα.
Τελικά, κατάλαβα: Το να συνεχίζεις μετά το αδιανόητο δεν είναι αδυναμία. Το να χτίζεις νέο νόημα επάνω στα χαλάσματα δεν είναι προδοσία ούτε λήθη· είναι μνημόσυνο αγάπης. Η ζωή με τις ουλές της, οδυνηρή αλλά αληθινή, μπορεί να ξαναρχίσει, αν το προσπαθήσεις.
Πίνω τον ελληνικό μου καφέ και κοιτώ τον κόσμο που κινείται όπως πάντα. Ίσως κάποτε, νιώσω ξανά ένας απλός άνθρωπος ανάμεσά τους. Δεν θα είμαι ποτέ όπως παλιά, αλλά μπορώ να μάθω να ζω με τις πληγές μουνα προχωράω, βήμα βήμα, ανάσα ανάσα. Αν η Εκάτη βρήκε ελευθερία στα βουνά, μπορώ κι εγώ να βρω μια νέα αρχή. Σήμερα, μου αρκεί που προσπαθώ. Σήμερα, είμαι ζωντανός.
