Είμαι εξήντα χρονών και ζω στη Θεσσαλονίκη. Ποτέ δεν θα φανταζόμουν ότι μετά από όλα όσα έχω περάσει, μετά από είκοσι χρόνια απόλυτης ησυχίας και σιωπής, το παρελθόν θα επέστρεφε τόσο θρασύ και κυνικά στη ζωή μου. Και το πιο οδυνηρό από όλα είναι ότι αυτός που πυροδότησε αυτή την επιστροφή δεν ήταν κανείς άλλος από τον ίδιο μου τον γιο.
Μια φορά, στα νιάτα μου των είκοσι πέντε ετών, ήμουν απερίγραπτα ερωτευμένη. Ο Μάρκος ψηλός, γοητευτικός, ζωηρός μου φαινόταν σαν η εκπλήρωση ενός ονείρου. Παντρευτήκαμε γρήγορα, και μετά από ένα χρόνο γεννήθηκε ο γιος μας, ο Φοίβος. Τα πρώτα χρόνια έμοιαζαν με παραμύθι. Ζούσαμε σε ένα μικρό διαμέρισμα, ονειρευόμασταν μαζί, σχεδιάζαμε. Εγώ δούλευα ως δασκάλα και αυτός ως μηχανικός. Έμοιαζε σαν τίποτα να μην μπορούσε να καταστρέψει την ευτυχία μας.
Αλλά με τον καιρό, ο Μάρκος άρχισε να αλλάζει. Όλο και πιο συχνά γύριζε αργά, έλεγε ψέματα και απομακρυνόταν. Δεν ήθελα να πιστέψω τις φήμες, αγνόησα τις αργές επιστροφές του, τη μυρωδιά του ξένου αρωματικού. Αλλά κάποια στιγμή όλα έγιναν προφανή: Με απάτησε. Και όχι μόνο μία φορά. Φίλοι, γείτονες, ακόμα και οι γονείς όλοι ήξεραν. Κι εγώ προσπαθούσα να κρατήσω την οικογένεια. Για τον γιο μας. Άντεξα πολύ περισσότερο απ όσο έπρεπε, ελπίζοντας ότι θα συνέρχονταν. Αλλά μια νύχτα, όταν ξύπνησα και κατάλαβα ότι δεν είχε γυρίσει σπίτι, κατάλαβα: Δεν γίνεται άλλο.
Μάζεψα τα πράγματά μας, πήρα τον πεντάχρονο Φοίβο από το χέρι και πήγα στη μητέρα μου. Ο Μάρκος ούτε καν προσπάθησε να μας σταματήσει. Ένα μήνα αργότερα έφυγε για το εξωτερικό υποτίθεται για τη δουλειά. Σύντομα βρήκε μια άλλη γυναίκα και μας έσβησε από τη ζωή του. Ούτε γράμμα, ούτε τηλεφώνημα. Απόλυτη αδιαφορία. Κι εγώ έμεινα μόνη. Πέθανε η μητέρα μου, μετά ο πατέρας μου. Ο Φοίβος κι εγώ τα καταφέραμε μαζί σχολείο, χόμπι, αρρώστιες, χαρές, πανελλήνιες. Δούλευα τρεις βάρδιες για να μη του λείπει τίποτα. Δεν είχα σχέση δεν υπήρχε χρόνος. Ήταν τα πάντα για μένα.
Όταν ο Φοίβος πέρασε στο πανεπιστήμιο της Αθήνας, τον στήριξα όσο μπορούσα με δέματα, λεφτά και καλοσύνη. Αλλά ένα διαμέρισμα δεν μπορούσα να του αγοράσω δεν έφτανε. Δεν παραπονέθηκε ποτέ. Μου έλεγε ότι θα τα καταφέρει μόνος του. Ήμουν περήφανη γι αυτόν.
Πριν ένα μήνα, ήρθε με νέα: Αποφάσισε να παντρευτεί. Η χαρά δεν κράτησε πολύ. Φαινόταν αγχωμένος, έκρινε το βλέμμα μου. Τότε ξέσπασε: «Μαμά χρειάζομαι τη βοήθειά σου. Πρόκειται για τον μπαμπά.»
Ήμουν σαν πέτρα. Μου είπε ότι πρόσφατα επικοινώνησε ξανά με τον Μάρκο. Ότι ο πατέρας του είχε επιστρέψει στην Ελλάδα και του πρόσφερε τα κλειδιά ενός δυαριού διαμερίσματος που είχε κληρονομήσει από τη γιαγιά του. Αλλά με μια προϋπόθεση. Εγώ έπρεπε να τον παντρευτώ ξανά και να του επιτρέψω να μείνει στο σπίτι μου.
Έχασα την ανάσα μου. Κοίταξα τον γιο μου, ανίκανη να πιστέψω ότι το εννοούσε. Συνέχισε: «Είσαι μόνη Δεν έχεις κανέναν. Γιατί όχι μια νέα αρχή; Για μένα. Για τη μελλοντική μου οικογένεια. Ο μπαμπάς έχει αλλάξει»
Σιωπηλά σηκώθηκα και πήγα στην κουζίνα. Βραστήρας, τσάι, τρέμουλα στα χέρια. Όλα θόλωναν μπροστά στα μάτια μου. Είκοσι χρόνια τα είχα σηκώσει όλα μόνη μου. Είκοσι χρόνια δεν είχε ρωτήσει ούτε μία φορά πώς είμαστε. Και τώρα επιστρέφει με μια «προσφορά».
Γύρισα στο σαλόνι και είπα ήρεμα: «Όχι. Δεν θα συμφωνήσω.»
Ο Φοίβος θύμωσε. Άρχισε να φωνάζει, να κατηγορεί. Έλεγε ότι σκεφτόμουν πάντα μόνο τον εαυτό μου. Ότι εξαιτίας μου δεν είχε πατέρα. Ότι τώρα ξανά του καταστρέφω τη ζωή. Εγώ σώπασα. Γιατί κάθε του λέξη με κοβόκε. Δεν ήξερε πώς τις νύχτες δεν κοιμόμουν από την κούραση. Πώς πούλησα το δαχτυλίδι μου για να του αγοράσω ένα παλτό. Πώς στερήθηκα τα πάντα για να τρώει αυτός κρέας και όχι εγώ.
Δεν νιώθω μοναξιά. Η ζωή μου ήταν σκληρή, αλλά τίμια. Έχω δουλειά, βιβλία, ένα κήπο, φίλες. Δεν χρειάζομαι έναν άνθρωπο που με πρόδωσε κάποτε και τώρα επιστρέφει όχι από αγάπη, αλλά από ανάγκη.
Ο γιος μου έφυγε χωρίς αντίο. Από τότε δεν μου τηλεφώνησε. Ξέρω ότι πονάει. Τον καταλαβαίνω. Θέλει το καλύτερο για τον εαυτό του, όπως κι εγώ κάποτε. Αλλά δεν μπορώ να πουλήσω την αξιοπρέπειά μου για μερικά τετραγωνικά. Η τιμή είναι πολύ υψηλή.
Ίσως κάποτε να καταλάβει. Ί
