Ο γείτονας μου αγαπούσε να ακούει ροκ στις 2 τα ξημερώματα. Αγόρασα στο γιο μου ένα βιολί και ξεκινήσαμε να κάνουμε εξάσκηση στις κλίμακες κάθε μέρα, ακριβώς στις 8 το πρωί, όταν ο γείτονας μόλις έπεφτε για ύπνο.
Ακριβώς στις μιάμιση το βράδυ, η οροφή της κρεβατοκάμαρας μου άρχιζε να συμπεριφέρεται περίεργα. Στην αρχή ακουγόταν ένας μακρινός βουητός, σαν να έρχεται καταιγίδα, και μετά ακολουθούσαν οι χαμηλές συχνότητες και τα μπάσα, τόσο δυνατά που τα κρύσταλλα στη βιτρίνα άρχιζαν να τρέμουν νευρικά στον ρυθμό των drums.
Ο γείτονας από πάνω τον λένε Χρήστο. Είναι μεγάλος φαν της „δημιουργίας”, δηλαδή τον άκουγα να ακούει ατελείωτα όλη τη δισκογραφία των Pyx Lax και των Πυξ Λαξ, και παλιού ελληνικού ροκ, με αμφίβολης ποιότητας μπύρα, και οποιαδήποτε ώρα της ημέρας.
Είμαι άνθρωπος που αποφεύγει τις συγκρούσεις, λογιστής στο επάγγελμα, μεγαλώνω μόνη τον επτάχρονο γιο μου, τον Νίκο, και το μόνο που ονειρεύομαι είναι να κοιμάμαι σαν άνθρωπος. Αλλά όταν ξυπνάς με την αίσθηση ότι ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου ουρλιάζει „Φοβάμαι” μέσα στο αυτί σου, ο εσωτερικός μου φιλήσυχος χαρακτήρας παραδίδεται γρήγορα.
Την πρώτη φορά ανέβηκα σπίτι του στις δύο τα ξημερώματα, με ρόμπα και παντόφλες. Άνοιξε ένας άντρας γύρω στα τριάντα, ατημέλητος, με θολή ματιά. Η διαμέρισή του μύριζε τσιγάρα και βαριά ροκ μουσική.
Χρήστο, δείξε λίγη κατανόηση, του είπα όσο πιο ήρεμα μπορούσα. Είναι νύχτα, έχω δουλειά το πρωί, το παιδί σχολείο.
Τι έκανα; απάντησε ειλικρινά απορημένος, ακουμπώντας στην κάσα. Δεν είναι και τόσο δυνατά, η ηχοσύστημα μου είναι καλή, τα μπάσα απαλά.
Στο σπίτι μου η λάμπα κάνει κούνια, του λέω.
Εντάξει, θα το χαμηλώσω, μουρμούρισε και έκλεισε την πόρτα.
Η ησυχία κράτησε ακριβώς δέκα λεπτά. Μετά όλα επέστρεψαν στην αρχική κατάσταση.
Την επόμενη μέρα αποφάσισα να παίξω με τους κανόνες. Κάλεσα την αστυνομία. Ήρθαν μετά από ενάμιση ώρα, όταν το μουσικό μαραθώνιο είχε ήδη τελειώσει και ο Χρήστος ροχάλιζε ευτυχισμένος. Οι αστυνομικοί απλά σήκωσαν τα χέρια: „Δεν έχει θόρυβο, δεν μπορούμε να καταγράψουμε τίποτα. Γράψτε στον διαχειριστή της πολυκατοικίας, θα του μιλήσει”.
Ο διαχειριστής όντως ήρθε, αλλά μετά από μία εβδομάδα.
Του μίλησα, μου είπε στο τηλέφωνο. Υποσχέθηκε να κάνει ησυχία, αλλά τι να κάνεις; Τα πρόστιμα είναι συμβολικά, δεν τον νοιάζει.
Και συνέχισε το ίδιο. Κάθε βράδυ τα νεύρα μου τα χτυπούσε το ίδιο: „μπαμ-μπαμ-μπαμ”. Άρχισα να παίρνω βαλεριάνα, πήγαινα στη δουλειά με γκριμμάτσα και μισούσα το σπίτι αυτό, τον Χρήστο και την δική μου ανικανότητα.
Το παιδί έχει ταλέντο πρέπει να το αναπτύξω
Η ιδέα ήρθε ξαφνικά, ένα Σάββατο πρωί. Καθόμουν στην κουζίνα με έναν ελληνικό καφέ και κοίταζα τους μαύρους κύκλους κάτω απ τα μάτια του Νίκου. Ούτε εκείνος κοιμόταν καλά.
Μαμά, μπορώ να μάθω βιολί; με ρώτησε, ψάχνοντας κάτι στο κινητό.
Έχετε ακούσει ποτέ βιολί σε χέρια αρχάριου; Δεν είναι μουσική, είναι σκέτη βασανιστική τσιρίδα, σαν να σκίζεται η πραγματικότητα.
Φυσικά, αγόρι μου, του είπα και για πρώτη φορά μετά από ένα μήνα χαμογέλασα με χαμόγελο αρπακτικού. Και θα πάρουμε το καλύτερο όργανο.
Πήγαμε στο μουσικό κατάστημα εκείνη τη μέρα. Ο πωλητής, ένας ευγενικός ηλικιωμένος, διάλεξε για μας ένα „τεταρτάκι”.
Έχει καλό αυτί το παιδί; με ρώτησε.
Έχει μεγάλη θέληση, απάντησα.
Ταυτόχρονα μελέτησα τον νόμο για την ησυχία στην Αττική. Τις καθημερινές επιτρέπεται θόρυβος από τις 8 το πρωί, το Σαββατοκύριακο λίγο αργότερα.
Ο Χρήστος συνήθως σταματούσε στις 4 το πρωί. Στις 8, όμως, κοιμόταν βαθιά.
Δευτέρα. Πρωί. Εγώ και ο Νίκος, στη μέση του σαλονιού.
Πάμε, Νίκο, κλίμακα ντο ματζόρε. Δυνατά. Με πάθος.
Αυτό που ακολούθησε είναι δύσκολο να το περιγράψω. Ο ήχος ήταν σαν να στρίγγλαγε γάτα που της πατάς την ουρά, μαζί με το ξύσιμο ενός καρφιού πάνω σε τζάμι. Το βιολί, χωρίς σίγαση, συντονιζόταν τέλεια στα τσιμεντένια ταβάνια, τέλεια „καλημέρα” στον γείτονα από πάνω.
Μετά από δέκα λεπτά, πάνω κάτι έπεσε με θόρυβο. Μάλλον ο ίδιος ο Χρήστος. Έπειτα, χτυπήματα στην καλοριφέρ. Εμείς δεν σταματήσαμε ο νόμος ήταν με το μέρος μας.
Στις 08:20 χτύπησε η πόρτα. Άνοιξα. Ο Χρήστος, με φανελάκι και σορτσάκι, μάτια κόκκινα και το πρόσωπο ενός ανθρώπου που επιβίωσε καταστροφής.
Τι κάνετε εκεί μέσα; ψέλλισε. Είναι οκτώ το πρωί, οι άνθρωποι κοιμούνται!
Καλημέρα, Χρήστο! του απάντησα δυνατά. Κάνουμε εξάσκηση, ο Νίκος έχει ταλέντο και ο καθηγητής του είπε να μελετά κάθε πρωί πριν το σχολείο. Μία ώρα τουλάχιστον.
Με κοροϊδεύεις; Τέτοιος ήχος, το κεφάλι μου σπάει!
Περίεργο, του είπα. Δεν είναι δυνατά. Πώς σου φάνηκε το „Φοβάμαι” χθες βράδυ; Νομίζω τα μπάσα σου στον ύπνο μου ήταν λίγο βαριά.
Κοίταξε εμένα, μετά τον Νίκο που στεκόταν με το βιολί και το δοξάρι, σαν μικρός αγωνιστής.
Το κάνετε επίτηδες;
Η τέχνη, Χρήστο, θέλει θυσίες.
Η ειρήνη μέσα από τη μουσική
Κάναμε εξάσκηση ακριβώς για μία εβδομάδα. Κάθε πρωί, στις 8. Την τρίτη μέρα, τα βραδινά ντεσιμπέλ σταμάτησαν ο Χρήστος ελπίζοντας ότι αν κάνει ησυχία, θα σταματήσουμε κι εμείς. Αλλά η εκπαιδευτική διαδικασία δεν σταματά έτσι.
Την Παρασκευή το βράδυ κατέβηκε μόνος του. Νηφάλιος, με τζιν και πουκάμισο.
Άκου, Ειρήνη, μου λέει κουρασμένα. Πρέπει να βρούμε μία συμφωνία. Δεν αντέχω άλλο. Αυτός ο ήχος μου έχει κολλήσει στο μυαλό και με ενοχλεί ακόμα και μέρα.
Σε ακούω, του είπα και τον κάλεσα στην κουζίνα.
Άπλωσα χαρτί και στυλό στο τραπέζι.
Απλά οι όροι. Πλήρης ησυχία μετά τις 22:00.
Κι αν έχω παρέα; προσπάθησε να διαπραγματευτεί.
Κι αν ο Νίκος έχει έμπνευση στις 7 το πρωί Κυριακή; του απάντησα ψύχραιμα.
Ο Χρήστος φανερά ανατρίχιασε.
Εντάξει. Μετά τις δέκα ησυχία. Συμφωνία. Το βιολί θα το πουλήσετε;
Όχι, του είπα. Θα μείνει. Εγγύηση ότι θα τηρηθεί η συμφωνία. Θα κάθεται πάνω στη ντουλάπα, έτοιμο για δράση.
Υπογράψαμε το αυτοσχέδιο „συμφωνητικό ησυχίας”. Και δουλεύει, έξι μήνες τώρα. Ο Νίκος έχει πλέον αφήσει το βιολί τώρα παίζει σκάκι.
Η πολυκατοικία ησύχασε. Καμιά φορά με τον Χρήστο ανταλλάσσουμε καλημέρα στο ασανσέρ. Κοιτάει τον γιο μου με δισταγμό, εμένα με σεβασμό. Νομίζω κατάλαβε τελικά: μια ήσυχη γυναίκα, λογίστρια, με καλά αναθρεμμένο παιδί μπορεί να γίνει πιο τρομερή κι από τον πιο φανατικό ροκά.
Να πω την αλήθεια, έμαθα ότι αξίζει να διεκδικείς τον χώρο σου και την ησυχία σου με δημιουργικό τρόπο και πως η τέχνη, ακόμη και αν δεν είναι αρμονική, μπορεί να φέρει την ισορροπία στη ζωή.
