Απόγευμα 12 Σεπτεμβρίου, Αθήνα
Σήμερα ήρθα ξανά στο μικρό μου ποιον στη γωνία του πεζόδρομου κοντά στην πλατεία Ομόνοια, όπου παίζω το φλάουτο μου για λίγους περαστικούς που σπάνια κοιτάζουν αλλά ποτέ δεν σταματούν. Η κοιλότητα στην κοιλιά μου, που μεγαλώνει αργά, δεν με εμποδίζει να χαμογελώ· το φλάουτο μου λάμπει στο φως του ήλιου, ενώ το παλιό μου πουκάμισο έχει ξεθωριάσει και τα παπούτσια μου είναι φθαρμένα. Κάθε νόμισμα που πέφτει στο ασημένιο κουτάλι μου σημαίνει φέτα ή ρύζι από το πάγωμα του Μοναστηρακίου· είναι αρκετό για μένα και το μικρό μου πνεύμα που μεγαλώνει μέσα μου.
Καθώς έβαζα τα χέρια μου στο στομάχι, ψιθυρίζω: «Καλή δουλειά σήμερα, μικρέ μου. Αύριο ίσως παίζουμε κοντά στο πάρκο». Η ησυχία σπάει ξαφνικά από έναν αιχμηρό ήχο κινητήρα· ένα μαύρο αυτοκίνητο έσπειρε καπνό και φώτισε το πεζόδρομο. Δύο άντρες έσπρωξαν ένα κορίτσι, μόλις έξι ετών, με μακριά μαλλιά και πολυτελή ρούχα, στο δρόμο. Έσπασε και άρχισε να κλαίει. Πριν τελειώσουν οι πόρτες του αυτοκινήτου, ο οδηγός έσπασε το καπό και έφυγε, σαν να μην είχε συμβεί τίποτα. Όλοι έμειναν σαν άγγελοι σε άγνοια.
Το πρώτο μου ένστικτο ήταν να τρέξω. Τα παπούτσια μου χτύπησαν το χάλυβα του πεζόδρομου, ενώ ένα λεωφορείο παφλασάτησε το κέρασ του. Έφτασα στην μικρή κυρία και τη κράτησα σφιχτά. «Είσαι ασφαλής», ψιθύρισα, προσπαθώντας να ηρεμήσω τη φοβισμένη φωνή της. Τα δάκρυά της έτρεξαν στο πρόσωπό της, το πρόσωπό της μαγεμένο από σκόνη. Στο χέρι της ένιωσα ένα κομμάτι κρύου δέρματος· ήξερα ότι δεν είχε φάει τίποτα ποτέ. Με την αδερφή της, την Ευτυχία, πήγαμε σε ένα μικρό πάγκο δίπλα σε έναν μικρό παγκοσμίου φούρκο. Έδωσα τα λίγα λεφτά που είχα κερδίσει την ημέρα και αγόρασα ένα πιάτο ρύζι με φασόλια. Η Ευτυχία έτρωγε νύχτα-μέρα, μασάτησε το φαγητό με τα δάχτυλα της, όπως ένα μικρό πουλί που διώχνει την πείνα του.
Τώρα ήθελα το όνομά της. Με δισταγμό, με ρώτησαν: «Πώς σε λένε;» Απάντησε με φθαρμένο φωνή: «Ευτυχία». Ένα όνομα που δεν ακούγεται συχνά εδώ, αλλά είναι καθαρά ελληνικό. Ρώτησα αν ξέρει πού ζει ή ποιος ήταν οι άνθρωποι που την άφησαν εκεί. Στο τέλος, μου είπε μόνο: «Θέλω τον πατέρα μου». Η καρδιά μου σπάστηκε λίγο· δεν ήξερα τι να κάνω. Ακόμα κι έτσι, ένιωθα πως έπρεπε να την βοηθήσω. Έπρεπε να βρούμε μαζί κάποιον που να γνωρίζει τον πατέρα της.
Με το χέρι της στην παρέα μου, πήγαμε στην κοντινή αστυνομική θέση. Η είδανα να κουνάει τα σκέλη της, φορεμένη με ένα μικρό φόρεμα που έμοιαζε να βγήκε από τη ντουλάπα ενός πλούσιου. Ο αξιωματούχος που ήρθε να μας εξυπηρετήσει ήταν γρήγορος· έλεγξε το όνομα της, «Ευτυχία Παπαδοπούλου», και έβαλε το όνομα στην οθόνη του υπολογιστή. Μετά από λίγα λεπτά, μου είπε ότι η μικρή εκείνη είχε κλαπεί πριν δύο μέρες και ότι ο πατέρας της, ο κ. Δημήτρης Παπαδάκης, είναι γνωστός επιχειρηματίας. Ήταν η ίδια η αρχή του δεινού.
Μέσα σε λίγα λεπτά, ο κ. Παπαδάκης έφτασε στην είσοδο με ένα κοσμικό παλτό. Τα μάτια του έψαξαν τη μικρή του, και όταν τη είδε, έτρεξε προς αυτήν. «Μαμά!», φώναξε, τρέχοντας και τσακίζοντας την αγκαλιά του. Τα δάκρυά του έτρεξαν στις μύτες του· είπε πως νόμιζε ότι την είχε χάσει για πάντα. Με την αγκαλιά του, έδωσε ένα μεγάλο ευχαριστώ στην Ευτυχία και μετά στράφηκε προς εμένα. Στο πρώτο του βλέμμα, η ευγνωμοσύνη του έλαμπε: «Σε ευχαριστώ που τη διάσωσες». Απέφυγε να με πληρώσει, αλλά έβαλε το χέρι του στο ώμο μου και είπε: «Ίσως μπορώ να σε βοηθήσω με κάτι άλλο».
Τον έπρεπε να καταλάβω, ο οποίος με ρώτησε πώς με λένε. «Νικόλα, απλώς Νίκος», απάντησα ντροπαλά. Μου έδωσε μια ευκαιρία εργασίας, ένα δωρεάν δωμάτιο στην οικία του και έσυρνε έναν θρόνο ευγνωμοσύνης. Ο κ. Παπαδάκης, όμως, δεν ήθελε να με θέσει σε δύσκολη θέση· ήθελε μόνο να μου πει πως η ευγένειά του είχε σωθεί. Τα λόγια του μου έδωσαν μια αίσθηση ησυχίας που δεν ένιωθα από καιρό.
Η ζωή μου άρχισε να αλλάζει άδειά, σαν το νερό που γεμίζει το πιάτο. Κάθε πρωί πήγαινα στο ίδιο σημείο, έπαιζα το φλάουτο μου και οι περαστικοί, οι μαθητές, οι κωμικοί, ρίχνουν ένα νόμισμα στο κουτάλι μου και κάποιος μου χτυπάει το χέρι με μια φέτα ψωμί ή ένα κύπελλο καφέ. Το μωρό μου κουδουνίζει στο μυαλό μου, το καρπάζει, μπαίνει στη ζωή μου.
Μια μέρα, καθώς οδηγούσαμε στο κέντρο της πόλης με το αυτοκίνητο του κ. Παπαδάκη, η Ευτυχία ξαφνικά άρχισε να κλαίει. Μπήκαμε στο κέντρο, και η μητέρα του, η Βασιλική, με έλεγε: «Γι’ αυτόν τον μικρό άντρα είμαι ευγνώμων». Ξαφνικά, μια σκιά έπεσε πάνω στην πόρτα του σπιτιού. Η Βασιλική, η κ. Παπαδάκη, άρχισε να φωνάζει, αλλά δεν άκουσα τίποτα. Η Ευτυχία, με τα μάτια γεμάτα δάκρυα, μου είπε πως άκουσε κάτι: «Μην μου κάνετε κακό». Ήξερα τότε ότι κάτι σκοτεινό κυλούσε στο σπίτι.
Ποτέ δεν πίστευα πως η ζωή μου θα μου φέρει τόσο μακριά από το δρόμο της Ομόνοιας, αλλά ήρθα στο σπίτι του Παπαδάκη, όπου η Ευτυχία έζησε ασφαλής και το μωρό μου πλησίαζε την άφιξή του. Στις μέρες που πέρασαν, η Βασιλική άρχισε να γίνεται πιο ψυχρή, να μας παρεμβάλλει σε δουλειές που δεν ήθελα. Στο τέλος, η αλήθεια βγήκε: η Βασιλική είχε οργανώσει μια απογείωση για να κλέψει την Ευτυχία. Είδα την ευλογία να χαλάσει όπως τα φύλλα του δάσους το φθινόπωρο.
Τελικά, η δικαιοσύνη νίκησε. Η Βασιλική συνελήφθη, και εμείς όλοι βρέθηκαν ελεύθεροι από το βάρος της ψευδούς. Το σπίτι γέμισε πάλι φως και ήχους παιγνιδιών. Η οικογένεια μας έγινε πιο στενή, το μωρό μας, που λέγεται Στέφανος, έρχεται στον κόσμο με ένα κλάση που μοιάζει με το τραγούδι του φλάουτου μου. Η Ευτυχία, η μικρή μου φίλη, έπαιζε γεμάτη ευτυχία, σαν να μην υπήρχε ποτέ σκηνή.
Τώρα που βλέπω το φλούντι μου να κυματίζει πάνω από το παράθυρο της κούνιας του Στέφανου, αισθάνομαι ότι η ζωή μας είναι μια μελωδία που αρχίζει από τα πιο χαμηλά χαράγματα και φτάνει στα κύματα του ήλιου. Η αγάπη, η ευγένεια και η ειλικρίνεια είναι τα πιο πολύτιμα δώρα που μπορούμε να δώσουμε.
Μάθημα: Η καλοσύνη δεν πεθαίνει ποτέ· μόλις βρεθεί το σωστό άτομο, το φως που ξεχύνεται από μια μικρή κυράκι μπορεί να φωτίσει ολόκληρο το σύμπαν.
