«Ε, κι όπου να πάει; Κατάλαβέ το, Βαγγέλη, η γυναίκα είναι σαν το νοικιασμένο αμάξι: όσο βάζεις βενζίνη και πληρώνεις το σέρβις, πηγαίνει όπου θες. Εγώ την Ελένη μου την “αγόρασα” ολόκληρη πριν δώδεκα χρόνια. Εγώ πληρώνω, εγώ διαλέγω τη μουσική. Βολικό, έτσι; Καμιά άποψη, κανένας πονοκέφαλος. Μεταξένια μου είναι». Ο Σταύρος μιλούσε δυνατά, κρατώντας το σουβλάκι πάνω από τα κάρβουνα που τσιτσίριζαν. Ήταν σίγουρος πως έχει δίκιο, όπως είναι σίγουρος ότι αύριο είναι Δευτέρα. Ο Βαγγέλης, παλιός του συμφοιτητής, μόνο γκρίνιαζε σιωπηλά. Η Ελένη στεκόταν στο ανοιχτό παράθυρο της κουζίνας με το μαχαίρι στο χέρι, κόβοντας ντομάτες για τη σαλάτα. Ο χυμός έτρεχε, και στ’ αυτιά της αντηχούσε η αυτάρεσκη φράση: «Εγώ πληρώνω, εγώ διαλέγω τη μουσική». Δώδεκα χρόνια. Δώδεκα χρόνια δεν ήταν απλώς γυναίκα του — ήταν η σκιά του, το πρόχειρό του, το μαξιλαράκι ασφαλείας. Ο Σταύρος θεωρούσε τον εαυτό του αστέρα της νομικής και άσο στο δικηγορικό γραφείο. Έφερνε παχυλούς φακέλους στο σπίτι και τους πέταγε στο τραπεζάκι σαν νικητής. Όταν όμως ο Σταύρος αποκοιμιόταν κουρασμένος, η Ελένη έβγαζε αθόρυβα τα χαρτιά από τη τσάντα του και τα διόρθωνε — διόρθωνε χοντρές γκάφες, ξανάγραφε στραβά νομικά, έβρισκε καινούργιες διατάξεις που εκείνος, από την αλαζονεία του, είχε αγνοήσει. Το πρωί του έλεγε δήθεν τυχαία: «Σταύρο, μόνο ρίξε μια ματιά στον αστικό κώδικα, άφησα σημείωση». Συνήθως την αγνοούσε. «Πάλι με τις γυναικείες συμβουλές σου… Εντάξει, θα δω». Το βράδυ όμως γύριζε ήρωας, και ποτέ, ούτε μια φορά, δεν είπε: «Ευχαριστώ, Ελένη. Χωρίς εσένα θα είχα χαθεί». Πίστευε πως όλα ήταν δικές του ιδέες. Και η Ελένη; Αυτή σπιτικό — μαγείρευε φασολάκια. Το βράδυ στο εξοχικό δε μάλωσε, δε βγήκε τρέχοντας στη βεράντα, δε γύρισε τα κάρβουνα ανάποδα. Τελείωσε τη σαλάτα, έβαλε ξινή κρέμα και τη σέρβιρε. «Τη μουσική διαλέγεις, ε;» σκέφτηκε, βλέποντάς τον να τρώει μηχανικά το κρέας, χωρίς να νιώθει καν τη γεύση του. «Ε, λοιπόν, ας ακούσουμε λίγη σιωπή». Δευτέρα πρωί, ο Σταύρος έψαχνε δε ties του βαριανασαίνοντας: «Ελένη, ο τυχερός μου μπλε πού είναι, έχω ραντεβού με τον εργολάβο!» «Στη ντουλάπα, δεύτερο ράφι», απάντησε ατάραχα από το μπάνιο. Η φωνή της ομοιόμορφη, ήρεμη, επικίνδυνα ήρεμη. Μόλις έφυγε εκείνος, η Ελένη δε γύρισε πίσω για καφέ και πρωινές εκπομπές. Άνοιξε το παλιό σημειωματάριό της και κάλεσε τον κύριο Θωμά, τον πάλαι ποτέ διευθυντή τους. «Καλημέρα, κύριε Θωμά; Ελένη είμαι, η γυναίκα του Σταύρου. Εκείνος δεν ξέρει τίποτα. Χρειάζεστε άτομο στο αρχείο ή κάποιον να βάλει τάξη στο χάος;» Ακολούθησε σιωπή — ο κύριος Θωμά θυμόταν την Ελένη: τα δυναμικά της εργασίες, την ικανότητά της να βρίσκει την ουσία στα άχρηστα λόγια. «Έλα, έχω δουλειά που κανείς δε θέλει. Θα τα καταφέρεις; Σε προσλαμβάνω». Το βράδυ ο Σταύρος γύρισε κακόκεφος. Ο εργολάβος σκληρός, η υπόθεση κολλούσε. Πέταξε το σακάκι, φώναξε: «Έχει φαΐ; Θα έτρωγα και γάιδαρο. Κι ετοιμάζεις και το άσπρο πουκάμισο για αύριο». Σιωπή. Στην κουζίνα τίποτα — άδεια εστία, τα πάντα λαμπίκο. Μόνο ένα σημείωμα: «Βραδινό στο ψυγείο, κατεψυγμένα πιροσκί, κουράστηκα». «Τι;» είπε, λες και το σημείωμα ήταν στα κινέζικα. Στις εισόδους, άνοιξε η πόρτα. Ελένη μπήκε με ντοσιέ και ένδυμα που είχε να φορέσει από την αποφοίτηση του γιου. Ψηλοτάκουνη, αυστηρή. «Πού ήσουν; Και τι μασκάρεμα είναι αυτό;» «Στη δουλειά, Σταύρο. Στη δική σου εταιρεία, στο αρχείο. Ο κύριος Θωμάς με πήρε βοηθό». Γέλασε νευρικά. «Δουλειά; Ελένη, σοβαρά; Δώδεκα χρόνια δεν σήκωσες τίποτα βαρύτερο από κουτάλα. Στο αρχείο θα σκάσεις στο τρίμερο». «Θα δούμε». Έβαλε νερό. «Δηλαδή, εγώ τώρα πιροσκί; Εγώ φέρνω τα λεφτά, εγώ στηρίζω το σπίτι». «Ε, τώρα φέρνω κι εγώ κάτι. Για πιροσκί φτάνει. Και το πουκάμισο σιδέρωσέ το μόνος σου. Το σίδερο εκεί που είναι δέκα χρόνια». Ήταν το πρώτο καμπανάκι. Ο Σταύρος σκέφτηκε πως είναι κρίση μέσης ηλικίας — ορμόνες! «Θα το ξεπεράσει. Άντε, ας το δοκιμάσει». Πέρασε βδομάδα, δεύτερη. Το σπίτι άλλαξε: οι κάλτσες δεν εμφανίζονταν πλέον ζευγάρι, σκόνη παντού. Τα πουκάμισα τα σιδέρωνε μόνος του — και διαπίστωσε ότι είναι βασανιστήριο. Μα το χειρότερο, τα βράδια πια η Ελένη δε γινόταν «το μαξιλάρι» του. Δεν άκουγε γκρίνια, δεν έδινε συμβουλές που μετά ο ίδιος περνούσε για δικές του. Τώρα, όταν την ενοχλούσε: «Ελένη, μπορείς να φανταστείς; Ο Πετρόπουλος πάλι το απέσυρε!» Εκείνη, σκυμμένη στο λάπτοπ της: «Σταύρο, ήσυχα. Αύριο έχω έλεγχο σε παλιά υπόθεση πτώχευσης. Μόνο μην ενοχλείς». «Και ποιον νοιάζει η πτώχευσή σου; Εγώ τρέχω για δουλειές!» «Με νοιάζει, με κάνει να με σέβομαι». Έχασε το βηματισμό του. Χωρίς τις νυχτερινές συμβουλές της, έκανε λάθη. Το αφεντικό στραβοκοιτούσε. Μόνο που τώρα ο κύριος Θωμάς εγκωμίαζε ανοιχτά την Ελένη — η οποία, παρεμπιπτόντως, έσωσε το αρχείο σε τρεις μέρες, κι από το υπόγειο τη μετέφεραν στο γραφείο απέναντι απ’ τον καινούριο συνεργάτη. Τη βλέπει κάθε μέρα, καμαρωτή. Η καταιγίδα ήρθε με τη μεγάλη πελάτισσα: την Κα Μαρκέλλα Βασιλείου, ιδιοκτήτρια κλινικών. Δυνατή γυναίκα, απροκάλυπτη, μη ανεκτική σε χαζομάρες. Εμπιστεύτηκαν στον Σταύρο την υπόθεση και ήταν ευκαιρία του. «Θα τη σκίσω», καυχιόταν στο σπίτι, κόβοντας σαλάμι πάνω στον πάγκο, χωρίς πια καθαρή σανίδα. «Όλα στο χέρι, θα πάρω μπόνους, θα σου πάρω γούνα. Ίσως ξαναγυρίσεις στην κανονική ζωή!» Η Ελένη σήκωσε τα μάτια, ήσυχη. «Δεν θέλω γούνα, Σταύρο. Θέλω να σταματήσεις να φέρεσαι σαν παγώνι. Η Βασιλείου δεν αντέχει πίεση. Με τέτοια δεν συζητάς. Μιλάς μαζί της». «Ε, καλά. Τι ξέρεις εσύ;» Τη μέρα των διαπραγματεύσεων, η ατμόσφαιρα κοβόταν με μαχαίρι. Η Βασιλείου στην κορυφή, μικροκαμωμένη με διεισδυτικά μάτια. Ο Σταύρος επίδειξη — απειλές, γραφήματα. «Θα τους εξοντώσουμε. Θα γονατίσουν». «Δεν θέλω φυλακές και μάχες. Ο αντίδικός μου είναι βαφτισιμιός μου. Θέλω τη δουλειά μου πίσω και να φύγει ήσυχα απ’ τη ζωή μου, χωρίς διασυρμό. Κι εσείς τι μου προτείνετε;» Μάταια. «Κυρία Μαρκελλα, διαφορετικά δε γίνεται…» «Είστε απολυμένος από την υπόθεση», είπε ήσυχα. Σηκώθηκε. «Κύριε Θωμά, απογοητεύτηκα». Ο Σταύρος κατακόκκινος. Εκείνη την ώρα μπήκε η Ελένη, με δίσκο τσάι στη χέρι — η γραμματέας ήταν άρρωστη, βοηθούσε όπως μπορούσε. Είδε τη σκηνή — τη Βασιλείου να φεύγει, το πανικόβλητο βλέμμα του άντρα της. Κάποια άλλη θα χαιρόταν. Η Ελένη όμως ήταν επαγγελματίας, ξύπνησε για τα καλά μετά από δώδεκα χρόνια. «Κυρία Μαρκελλα…» Η φωνή χαμηλή, αλλά σίγουρη. «Συγγνώμη, έφερα τσάι με θυμάρι, όπως προτιμάτε. Έχετε δίκιο για τον βαφτισιμιό. Το 1998, παρόμοια υπόθεση λύθηκε εξωδικαστικά, με συμφωνία και όρους μη δημοσιοποίησης. Εσείς θα κρατήσετε το πρόσωπό σας και τη δουλειά σας». Η Βασιλείου γύρισε αργά, καρφώνοντας τη ματιά της στην Ελένη. «Πώς το ξέρετε; Αυτή η υπόθεση ήταν κλειστή». «Έκανα έρευνα στα αρχεία». Κι αν μου επιτρέπετε, υπάρχει λεπτομέρεια: τα γραμμάτια όχι για πλαστογραφία, αλλά για λανθασμένη διατύπωση μπορούν να ακυρωθούν. Δεν χρειάζεται ποινικοποίηση. Εκείνος απλά έκανε λάθος. Εσείς κρατάτε την κλινική και ησυχία». Σιωπή. Ο Σταύρος κοίταζε τη γυναίκα του λες και της φύτρωσε δεύτερο κεφάλι. Εκείνος ήξερε αυτό το ψεγάδι; Ούτε που είχε κοιτάξει τα χαρτιά. Η Βασιλείου κάθεται ξανά. «Τσάι με θυμάρι, λοιπόν; Ρίξε μου λίγο, κορίτσι μου, και εξήγησέ μου το θέμα». Και στον Σταύρο: «Κάτσε, άκου και μάθε». Δυο ώρες η Ελένη είχε το λόγο. Εκείνος άκουγε, σιωπηλός, πια νευρικός. Ήξερε πια: η σύζυγος που είχε τόσο καιρό κατάφωρα υποτιμήσει, ήταν το μυαλό που τον έσωζε πάντα. Στο τέλος, η Βασιλείου υπέγραψε το συμβόλαιο. Ο κύριος Θωμάς έσφιξε το χέρι της: «Αύριο στο γραφείο μου. Καιρός για προαγωγή. Τέλος το αρχείο». Στο αυτοκίνητο, μουγγαμάρα. Το ραδιόφωνο έπαιζε οποιαδήποτε ποπ, αλλά ο Σταύρος δεν τόλμησε να αλλάξει. Ο κόσμος του — που εκείνος ήταν ο “βασιλιάς” κι η γυναίκα υπηρέτρια — είχε γκρεμιστεί. Στα ερείπια στεκόταν μια ξένη γυναίκα, δυνατή, έξυπνη, και όμορφη — κι αυτό τον τρόμαζε πιο πολύ. Ήταν πάντα έτσι, απλώς δεν το είχε δει ποτέ. Στο σπίτι σκοτεινιά. Ο γιος έξω. Στην κουζίνα σταύρωσε τα χέρια στο τραπέζι. Η Ελένη μπήκε σε άνετα ρούχα, φρεσκαρισμένη — πρόσωπο κουρασμένο, αλλά μάτια ζωντανά. Άνοιξε το ψυγείο, έβγαλε αυγά, έβαλε τηγάνι στη φωτιά. «Ελένη…» Η φωνή του έσπασε. Εκείνη χωρίς να κοιτάξει, έσπασε το αυγό. «Θα το κάνω εγώ». Σηκώθηκε, έσπευσε να πάρει τη σπάτουλα. «Άσε, κάθισε, κουράστηκες». Η Ελένη τού έδωσε τη σπάτουλα κι έκατσε. Τον κοιτούσε καθώς πάλευε να γυρίσει το αυγό, να μη σπάσει ο κρόκος, να μη καεί — και να βρίζει χαμηλόφωνα. Το έβαλε μπροστά της, κατάμαυρο, μισοκαμένο. «Συγγνώμη…» είπε κοιτάζοντας το τραπέζι. Η Ελένη πήρε πιρούνι. «Τρώγεται, πάντως». «Σήμερα κατάλαβα… Εσύ με έσωζες πάντα. Το ξέρω ότι μου διόρθωνες τα χαρτιά τα βράδια. Απλώς το είχα για δεδομένο. Καβάλησα καλάμι». Σήκωσε τα μάτια — φόβος. Μπορεί τώρα να φύγει. Έχει δουλειά, λεφτά, σεβασμό. «Δε φεύγω, Σταύρο. Ακόμη όχι. Έχουμε να μοιραστούμε πράγματα, εκτός απ’ τα περιουσιακά. Είκοσι χρόνια είναι αυτά. Αλλά οι κανόνες αλλάζουν». «Πώς; Τι πρέπει να κάνω;» «Σεβασμό». Δάγκωσε μια μπουκιά ψωμί. «Απλά σεβασμό. Δεν είμαι μεταξένια, είμαι άνθρωπος. Και είμαι συνέταιρός σου. Στο σπίτι και στη δουλειά. Τα μοιραζόμαστε στα ίσια. Όχι “βοηθώ τη γυναίκα”, κάνω το μερίδιό μου. Κατάλαβες;» «Κατάλαβα», κούνησε το κεφάλι. Και ήταν αλήθεια. «Λέω να φάω;» Ο Σταύρος χαμογέλασε και πήρε το πιρούνι. Η ομελέτα ήταν άνοστη, καμμένη, αλλά τίποτα δεν είχε φάει πιο νόστιμο εδώ και χρόνια — γιατί αυτό το δείπνο δεν ήταν υπηρεσία. Ήταν δείπνο ίσων.

Πού να πάει, βρε Σταύρο; Να σου πω, φίλε, η γυναίκα είναι σαν ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο. Όσο της βάζεις βενζίνη, πληρώνεις και τα σέρβις, σε πάει εκεί που θες. Εγώ την Ειρήνη, δώδεκα χρόνια πριν, την πήρα με το κλειδί στο χέρι. Πληρώνω, διαλέγω και μουσική. Άνεση, κατάλαβες; Καμία γνώμη, κανένας πονοκέφαλος. Μεταξένια μου είναι.

Ο Σταύρος μιλούσε δυνατά, στριγγλίζοντας τη σούβλα πάνω από τα αναμμένα κάρβουνα. Σίγουρος για το δίκιο του, σίγουρος όπως η Δευτέρα που έρχεται αύριο, όλοι το ξέρουν. Ο Νίκος, παλιός συμφοιτητής, έκανε μόνο ένα μορφασμό ειρωνικό. Η Ειρήνη στεκόταν στο παράθυρο της κουζίνας με το μαχαίρι, κόβοντας ντομάτες για σαλάτα. Έσταζε χυμός πάνω στο τραπέζι, και στ αυτιά της αντηχούσε εκείνο το αυτάρεσκο, «Εγώ πληρώνω, εγώ διαλέγω μουσική».

Δώδεκα χρόνια. Δώδεκα χρόνια δεν ήταν απλώς γυναίκα, ήταν σκιά, πρόχειρο σχέδιο, αερόσακος. Ο Σταύρος, βέβαιος ότι είναι μεγαλοφυΐα της νομικής, αστέρι του μεγάλου δικηγορικού γραφείου. Κέρδιζε δύσκολες υποθέσεις, έφερνε φακέλους πρησμένους με ευρώ και τους πετούσε στο κομοδίνο σαν τρόπαια.

Μόλις ο Σταύρος, εξαντλημένος, κοιμόταν, η Ειρήνη έβγαζε διακριτικά τα έγγραφα από τη δερμάτινη τσάντα του και τα διόρθωνε: λάθη απαράδεκτα, φράσεις μπουρδουκλωμένες, φρέσκους νόμους που εκείνος μέσα στην ύβρη του δεν έβλεπε. Το πρωί του έλεγε δήθεν τυχαία:

Σταύρο, το κοίταξα λίγο με το ένα μάτι Μήπως να δεις έναν νόμο ακόμα; Σου άφησα σημείωμα.

Εκείνος κουνούσε το χέρι.

Με τις γυναικείες συμβουλές σου πάντα Εντάξει, θα το δω.

Το βράδυ όμως γύριζε ήρωας. Κι ούτε μία φορά, σε όλα αυτά τα χρόνια, δεν είπε: «Ευχαριστώ, Ειρήνη, χωρίς εσένα θα χα βουλιάξει». Νόμιζε στ αλήθεια, πως όλα είναι δικά του επιτεύγματα. Κι η Ειρήνη; Μαγείρευε φακές.

Εκείνο το βράδυ στη βεράντα του εξοχικού δεν έκανε καβγάδες, δεν έτρεξε στην αυλή, δεν πέταξε τη σούβλα. Έκοψε τη σαλάτα, την έβαλε σε μπολ με γιαούρτι και την άφησε στο τραπέζι. «Διαλέγεις μουσική, ε;» σκέφτηκε, βλέποντάς τον να μασάει χωρίς γεύση. «Ε, λοιπόν, ας ακούσουμε σιωπή».

Δευτέρα πρωί, ο Σταύρος έτρεχε πάνω κάτω, ψάχνοντας γραβάτα.

Ειρήνη, που είναι η γαλάζια, η γούρικη; Έχω ραντεβού με τον εργολάβο.

Στη ντουλάπα, δεύτερο ράφι, φώναξε από το μπάνιο.

Η φωνή ψηλή, ήρεμη, υπερβολικά ήρεμη. Μόλις έκλεισε η πόρτα, η Ειρήνη δεν ήπιε καφέ, ούτε άνοιξε πρωινή εκπομπή. Άνοιξε παλιό τετράδιο, βρήκε το νούμερο του κυρίου Ασλανίδη, πρώην αφεντικού από τότε που ήταν φοιτήτρια.

Έλα κυρ-Βασίλη; Ειρήνη, η γυναίκα του Σταύρου. Όχι, δεν ξέρει. Έχω θέμα. Θέλεις χέρια στο αρχείο; Ή και κάποιον να βάζει τάξη στα ερείπια;

Σωπαίνει στη γραμμή. Ο κύριος Ασλανίδης θυμόταν την Ειρήνη. Τις διατριβές, το πείσμα, το ταλέντο της να ξεδιαλέγει τα ουσιώδη. Ήταν ο μόνος που της είπε τότε: «Λάθος κάνεις, κορίτσι μου, να κάτσεις σπίτι».

Έλα, μουρμούρισε. Έχω δουλειά που όλοι φοβούνται. Αν τα καταφέρεις, σε κρατάω σίγουρα.

Το βράδυ, ο Σταύρος γύρισε εκνευρισμένος. Ο εργολάβος, βράχος. Η υπόθεση πήγαινε πίσω. Πέταξε το σακάκι στην καρέκλα της εισόδου κι έβαλε τις φωνές:

Ειρήνη, έχει να φάμε; Εγώ άλογο να μασήσω! Κι ε, σιδέρωσέ μου και πουκάμισο άσπρο αύριο.

Σιωπή. Πήγε στην κουζίνα. Ούτε κατσαρόλες, ούτε τηγάνια απλώς μια αφύσικα καθαρή εστία. Στο τραπέζι ένα σημείωμα: «Φαγητό ψυγείο, τορτελίνια είναι κατεψυγμένα. Κουράστηκα».

Τι; Μάτια καρφωμένα στο χαρτί σα να ταν κινέζικα.

Και τότε ακούει το «κλικ» της εξώπορτας. Ειρήνη μπήκε μ ένα φάκελο χαρτιά. Φόραγε λινό κοστούμι που είχε να δει απ’ την αποφοίτηση του γιου τους στο δημοτικό. Κι ένα ζευγάρι ψηλοτάκουνα.

Πού ήσουν; κόκαλο εκείνος. Τι θεατρικό είν αυτό;

Δούλευα, Σταύρο. Ψύχραιμη βγάζει τα παπούτσια. Στη δικηγορική σου, στο αρχείο. Ο κύριος Ασλανίδης με πήρε βοηθό.

Ο Σταύρος γέλασε σφιγμένα, πικρά.

Εσύ, δουλειά, Ειρήνη; Μη με κάνεις να γελάω Δώδεκα χρόνια κουτάλα! Στο αρχείο δύο μέρες θα αντέξεις.

Θα δούμε.

Έβαλε νερό στο ποτήρι.

Οπότε, εγώ τορτελίνια θα τρώω; Εγώ φέρνω τα λεφτά! Εγώ ταΐζω το σπίτι!

Εγώ φέρνω πλέον λίγα, αλλά φτάνουν για φαγητό. Και το πουκάμισο σίδερώνεις μόνος σου. Το σίδερο το ξέρεις, στην ίδια θέση εδώ και δέκα χρόνια.

Ήταν το πρώτο καμπανάκι. Ο Σταύρος αποφάσισε: κρίση μέσης ηλικίας ορμόνες, παραξενιές. «Θα το ζήσει για μια βδομάδα, να τρέχει λίγο, θα της περάσει. Θα καταλάβει τι κόπος είναι το μεροκάματο, θα ξαναγίνει μεταξένια» σκεφτόταν, μασουλώντας άνοστα τορτελίνια.

Η βδομάδα πέρασε. Μετά δεύτερη. Η κρίση, εκεί. Το σπίτι άλλαξε. Έπαψε να λειτουργεί αόρατα. Οι κάλτσες ακατάστατες σωριάζονταν στο μπάνιο, τα πουκάμισα απαιτούσαν σιδέρωμα δικό του κόπος φρικτός, πτυχές παντού, μανίκι δεν ίσιωνε με τίποτα. Η σκόνη πείσμα, άπλωνε στα ράφια με θράσος.

Και το χειρότερο: η Ειρήνη δεν ήταν πια το μαξιλάρι του. Παλιά άκουγε το κλάμα του για πρότζεκτ, για δικαστήδες στραβούς, για πελάτες μίζερους. Ήπιε τσάι, έδινε τις σωστές συμβουλές αυτές που εκείνος παρουσίαζε ως δικές του. Τώρα, εκείνη σ έναν φορητό, μέσα σε νόμους και τόμους.

Να δεις, ο Λαμπράκης, πάλι τα έκανε θάλασσα; Είπα να

Σταύρο, χαλάρωσε, χωρίς βλέμμα από τον υπολογιστή. Αύριο έχω έλεγχο σε υπόθεση πτώχευσης. Εκεί να δεις μπέρδεμα.

Μα ποιον νοιάζει το πτωχευτικό σου; φώναζε. Εγώ έχω πραγματική δουλειά!

Εμένα με νοιάζει. Εγώ το κάνω για σεβασμό στον εαυτό μου.

Θύμωσε. Ένιωθε να ανοίγει το έδαφος. Χωρίς τις απογευματινές διορθώσεις της, ξεκίνησε να κάνει λάθη. Ξέχασε προθεσμία, μπέρδεψε επώνυμα σε σύμβαση. Τα αφεντικά, σκυθρωπά. Ο κύριος Ασλανίδης στο weekly briefing, μια ματιά κατσούφικη στον Σταύρο και μετά, το βλέμμα στην Ειρήνη, με επιδοκιμασία.

Εκείνη, σε τρεις μέρες, ξεκαθάρισε τα άλυτα του αρχείου. Βρήκε χαρτιά χαμένα. Από το υπόγειο, τώρα σε κανονικό γραφείο, δίπλα σε νεαρούς δικηγόρους. Ο Σταύρος έβλεπε πια κάθε μέρα την πλάτη της όρθια, στητή, υπερήφανη. Περπατούσε αλλιώς, όχι σύρσιμο. Κλούναγε τακούνια σα μαέστρος.

Η καταιγίδα έσκασε σε ένα μήνα. Ο μεγάλος πελάτης. Η Άννα Μαρκελένα Παπαδάκη, ιδιοκτήτρια αλυσίδας ιδιωτικών κλινικών χαρακτήρας ατσαλένιος, μηδενική υπομονή. Έμπλεξε με πρώην συνέταιρο, που ζητούσε τη μισή περιουσία με πλαστά έγγραφα. Την υπόθεση την ανέθεσαν στον Σταύρο ευκαιρία να σωθεί για τα τελευταία του λάθη.

Θα τη διαλύσω, παινεύτηκε στο σπίτι, κόβοντας σαλάμι απευθείας στο τραπέζι, χωρίς σανίδι πιασμένο. Ξεκάθαρο! Θα φέρω πραγματογνώμονες, μάρτυρες!

Η Ειρήνη διάβαζε βιβλίο, βουβή.

Με ακούς; της έσπρωξε τον ώμο. Λέω, θα 'ναι σίγουρο δουλειά. Πάρω μπόνους, θα σου αγοράσω ένα καινούργιο παλτό. Μήπως επιστρέψεις στη «φυσιολογική» ζωή;

Η Ειρήνη τον κοίταξε, μακρύ και ξένο το βλέμμα.

Δεν χρειάζομαι παλτό, Σταύρο. Να πάψεις να κάνεις τον παγώνι θέλω. Η Παπαδάκη δεν σηκώνει πίεση. Είναι παλιάς σχολής. Με κέρματα και επίθεση, δεν γίνεται. Χρειάζεται συζήτηση.

Έλα τώρα, ειδήμων ψυχολογίας μας βγήκες!

Την κρίσιμη μέρα, η αίθουσα διαπραγματεύσεων γέμισε πυκνή ακινησία. Η Παπαδάκη στο κεφάλι του τραπεζιού, μια μικρή γυναίκα με μάτια-τρύπες. Ο Σταύρος βημάτιζε, γέμιζε τη σάλα με δικανικά, γραφήματα κι ειρωνεία.

Θα μπλοκάρουμε λογαριασμούς, θα γονατίσουν.

Δεν καταλαβαίνετε. Δεν θέλω φυλακή για τον άνθρωπο αυτό. Είναι βαφτιστήρι μου, έσφαλε αλλά δεν θέλω εκδίκηση. Θέλω την περιουσία μου ήσυχα. Και τι προτείνετε εσείς;

Ο Σταύρος σιώπησε, κατάπιε αέρα.

Μα, κυρία Παπαδάκη! Αλλιώς δεν γίνεται. Αν δεν πατήσουμε πόδι

Αποσύρεστε από την υπόθεση, είπε σιγανά. Πήρε τη τσάντα της. Κύριε Ασλανίδη, δεν περίμενα τέτοιαν ανικανότητα. Άλλη εντύπωση είχα.

Ο Ασλανίδης χλώμιασε. Να χαθεί τέτοιος πελάτης, τρύπα στα οικονομικά για έξι μήνες. Ο Σταύρος άμουστος, σκουριασμένος. Τότε, η πόρτα άνοιξε και μπήκε η Ειρήνη, με δίσκο τσάι. Την είχαν βάλει στο ρόλο ρεσεψιονίστ, να βοηθά λόγω απουσίας.

Είδε το σκηνικό. Την Παπαδάκη φεύγουσα, τον άντρα της πανικόβλητο. Οποιαδήποτε άλλη γυναίκα θα χαμογελούσε ειρωνικά: «Να τώρα, μια ζωή τι παραγγέλνεις μουσική, χόρεψε». Η Ειρήνη, όμως, ήταν επαγγελματίας. Ξύπνησε ο ύπνος της μέσα της, δώδεκα χρόνια κοιμισμένος.

Κυρία Παπαδάκη,

Ο ήρεμος μα καταλυτικός ήχος της έκανε την κλινικάρχη να ανακόψει βήμα, χωρίς να γυρίσει.

Συγγνώμη, φέραμε τσάι με θυμάρι, όπως σας αρέσει. Έχετε δίκιο για το βαφτιστήρι. Το 98 η υπόθεση Κορνηλίου λύθηκε με εξωδικαστικό διακανονισμό και ανωνυμία. Τηλεοπτικά δεν ακούστηκε τίποτα, όλοι έμειναν με το κεφάλι ψηλά.

Η Παπαδάκη γύρισε. Τα τρυπητά μάτια της καρφώθηκαν στην Ειρήνη.

Πού το ξέρετε αυτό; Ήταν κλειστού τύπου υπόθεση.

Διάβασα το αρχείο.

Σταθερό χέρι, τοποθέτησε το δίσκο.

Και αν μου επιτρέπετε, οι συναλλαγματικές κρίνονται άκυρες όχι λόγω πραγματογνωμοσύνης υπογραφής, αλλά λόγω τυπικού σφάλματος στη φόρμα. Μια λεπτομέρεια. Συγκεκριμένο σημείο λείπει. Δε χρειάζονται ποινικές ευθύνες, απλή αναγνώριση σφάλματος. Μένει ελεύθερος, μένετε εσείς ήσυχη και κυρίαρχη στην κλινική σας.

Η σιωπή ακούμπησε τα τζάμια. Ο Σταύρος κοίταζε τη γυναίκα του σαν να μεγάλωσε και δεύτερο κεφάλι. Ήξερε για τον τυπικό σφάλμα στο χαρτί; Δεν κοίταξε ποτέ. Όρμησε κατευθείαν με επίθεση.

Η Παπαδάκη ξανακάθισε, πρώτη φορά ύφος πιο γλυκό.

Τσάι με θυμάρι, ε; Ρίξε μου, κορίτσι μου, και πες μου για το σφάλμα αυτό. Κι εσύ, στον Σταύρο, άκου να μαθαίνεις.

Δύο ώρες κράτησε η συζήτηση: εξηγούσε εύκολα τα δύσκολα, πρότεινε με ηρεμία, πρόσεχε τον άνθρωπο απέναντι. Όταν έφυγε η Παπαδάκη, με συμβόλαιο υπογεγραμμένο, ο κύριος Ασλανίδης ήρθε, της έσφιξε το χέρι.

Κυρία Ειρήνη Καραμήτρου, είπε επίσημα, αύριο στο γραφείο μου, συζητάμε προαγωγή. Αρκετά με το αρχείο.

Στο αυτοκίνητο, επιστροφή σπίτι, σιωπή. Στο ράδιο έπαιζε το «Καρδιά της Αθήνας». Συνήθως ο Σταύρος θα το άλλαζε, τώρα ούτε που κινήθηκε. Ο κόσμος του, το μικρό του βασίλειο, γκρεμίστηκε. Και πάνω στα θεμέλια, μια ξένη γυναίκα, δυνατή, λαμπερή, όμορφη και το χειρότερο πάντα εκεί ήταν. Εκείνος απλώς δεν έβλεπε.

Στο διαμέρισμα, σκοτάδι, ησυχία. Ο γιος δεν είχε γυρίσει ακόμα. Ο Σταύρος άφησε παπούτσια, πήγε στην κουζίνα, κάθισε σε άδειο τραπέζι. Η Ειρήνη μπήκε στο υπνοδωμάτιο, άλλαξε, πλύθηκε. Το πρόσωπό της κουρασμένο, μα τα μάτια αναμμένα, ζωντανά. Άνοιξε ψυγείο, έβγαλε αυγά, έβαλε τηγάνι.

Ειρήνη

Η φωνή του έσπασε. Δεν γύρισε· έσπασε απλώς αυγό στο τηγάνι.

Άσε με, θα το κάνω μόνος.

Πετάχτηκε, άτσαλα προσπάθησε να πάρει τη σπάτουλα.

Κάτσε, ξεκουράσου.

Εκείνη άφησε τη σπάτουλα, πήγε στο τραπέζι. Κοίταζε πώς τα κατάφερνε: ο κρόκος έσπαγε, μουρμούριζε από μέσα του. Της έφερε το πιάτο μια αβγοσανιές, μισοκαμένοι κρόκοι, θαύμα γαστρονομίας.

Συγγνώμη, είπε, κοιτώντας κάτω.

Εκείνη έπιασε το πιρούνι.

Αλλά τρώγεται.

Σήμερα κατάλαβα δεν εύρισκε λόγια. Πάντα με διόρθωνες. Όχι μόνο σήμερα. Και τα πόσα βράδια μέσα στη σιγή. Είχα συνηθίσει.

Την κοίταξε με φόβο. Μπορούσε τώρα να φύγει. Χρήματα, δουλειά, εκτίμηση. Δε στηριζόταν πια σ εκείνον.

Δεν θα φύγω, Σταύρο, ψιθύρισε στη σιωπή του. Προς το παρόν. Έχουμε ακόμα πολλά. Αλλά οι κανόνες αλλάζουν.

Πώς; αγωνιούσε. Τι χρειάζεται;

Σεβασμός.

Δάγκωσε λίγο ψωμί.

Μόνο σεβασμό. Δεν είμαι μεταξένια. Είμαι άνθρωπος. Και συνεργάτης σου. Στο σπίτι και στη δουλειά. Η καθημερινότητα μισή-μισή. Όχι «βοηθάω» κάνω το μέρος μου. Κατάλαβες;

Κατάλαβα, έγνεψε.

Και το πίστευε.

Να φάω; χαμογέλασε.

Αβγοσανιές του χεριού του άνοστη, τραγανή, μα νόστιμη σαν θαύμα. Η πρώτη φορά που το φαγητό δεν ήταν εξυπηρέτηση, αλλά δείπνο ίσων.

Στον ύπνο του εκείνο το βράδυ, τα σπίτια ψιθύριζαν, οι σκιές χόρευαν πάνω στους τοίχους με τακούνια, καρδιές χτυπούσαν με ρυθμό νέου σεβασμού.

Έξω, η Αθήνα κρατούσε ακόμα τη μαγική της σιωπή.