Διορθώστε το και η νταλίκα δική σου, είπε με ειρωνικό γέλιο ο διευθυντής στον καθαριστή. Σε λίγα λεπτά όμως, κανείς δεν γελούσε πια.
Όλα είχαν τελειώσει. Ο οδηγός της νταλίκας πετάχτηκε απ την καμπίνα και έσβησε το τσιγάρο του με το παπούτσι.
Ο κινητήρας έβηξε τελευταία φορά και σταμάτησε. Κάτω από το μουσαμά του μισοφορτωμένου, βρίσκονταν δώδεκα τόννοι ντοματών, που μέσα σε τέσσερις ώρες θα έπρεπε να έχουν μπει στα ψυγεία ενός μεγάλου σούπερ μάρκετ. Η νταλίκα στάθηκε ακριβώς στην ράμπα του λαχαναγωρίου, εμποδίζοντας την έξοδο όλων των άλλων.
Ο Χρήστος Μανώλης, ιδιοκτήτης της βάσης, έτρεχε γύρω απ το καπό. Δίπλα του μαζεύτηκαν ο μηχανικός, δύο οδηγοί και ένας προσκεκλημένος μηχανουργός άντρας με δερμάτινο μπουφάν και χρυσή αλυσίδα στο χέρι.
Στέφανε, τι γίνεται; ο διευθυντής άρπαξε τον μηχανουργό από τον ώμο.
Ο κινητήρας έμπλεξε, τα ηλεκτρονικά χάλασαν. Μόνο οδική βοήθεια και πλήρης αποσυναρμολόγηση. Δέκα ώρες τουλάχιστον.
Έχω συμβόλαιο, καταλαβαίνεις; Ένα λάθος και τελείωσα!
Ο μηχανουργός σήκωσε αδιάφορα τους ώμους κι έβγαλε καπνό απ το σακάκι. Ο οδηγός κόλλησε στο κινητό. Ο Χρήστος Μανώλης άρχισε να φωνάζει στον μηχανικό, στους οδηγούς, σε όλους μαζί τους κατηγορούσε πως παραμέλησαν το όχημα, πως πάντα όλα πέφτουν πάνω του.
Ο Γιώργος Παπαδόπουλος περπατούσε από την μακρινή αποθήκη με τη σκούπα του. Παλιό μπουφάν, γαλότσες, πρόσωπο γεμάτο βαθιές ρυτίδες. Όλη μέρα σήκωνε κιβώτια κι έσκουπιζε την περιοχή εμένα οι νέοι οδηγοί γέλαγαν και με έλεγαν „καθηγητή της σκούπας”.
Πλησίασα και κοίταξα σιωπηλά το καπό.
Μανώλη, άσε με να ρίξω μια ματιά, είπα χαμηλόφωνα. Πέντε λεπτά δουλειά είναι.
Όλοι γύρισαν. Ο Στέφανος πρώτος ξέσπασε σε γέλιο, ακολούθησαν οι οδηγοί.
Τι θα κάνεις, παππού, θα σκουπίσεις το καπό με τη σκούπα;
Ο Χρήστος Μανώλης παραξενεύτηκε, αλλά κάτι φάνηκε να κάνει κλικ μέσα του: θυμός, απόγνωση, και η επιθυμία να πειράξει κάποιον. Ίσιωσε την πλάτη και δυνατά, ώστε να ακούσουν όλοι, είπε:
Λοιπόν, Γιώργο. Αν το φτιάξεις σε πέντε λεπτά, η νταλίκα δική σου. Σου τη μεταβιβάζω, στο ορκίζομαι. Αν όχι θα υπολογίσω τις ζημιές στον μισθό σου, στον ψίχουλο που παίρνεις. Συμφωνείς;
Το πλήθος ξέσπασε σε γέλια. Κάποιος σφύριξε, άλλος ήδη έβγαλε το κινητό να τραβήξει βίντεο.
Τώρα ο παππούς θα γίνει πλούσιος!
Έλα, καθηγητή, δείξε τους!
Έγνεψα χωρίς να σηκώσω το βλέμμα. Άφησα τη σκούπα, έτριψα τα χέρια πάνω στο μπουφάν κι έβγαλα μια παλιά κατσαβίδα, με ραγισμένη λαβή.
Βγάλτε το καλώδιο της μπαταρίας, είπα απλά.
Ο Χρήστος Μανώλης ακόμη γελούσε, όταν έσκυψα κάτω απ το καπό. Ο Στέφανος με το τσιγάρο στα χείλη παρακολουθούσε. Οι οδηγοί κοιτάχτηκαν μεταξύ τους άλλοι με λύπη για μένα, άλλοι περίμεναν να με ντροπιάσουν.
Έπιασα δουλειά ήρεμα, αλλά με ακρίβεια. Τα χέρια μου, γεμάτα σημάδια και μουτζούρες, δούλευαν μόνα τους έσφιξα μία επαφή, φύσηξα την σωλήνα, πέρασα το δάχτυλο στα καλώδια. Οι νεαροί τραβούσαν βίντεο, σχολίαζαν ψιθυριστά.
Οδηγέ, γύρνα το κλειδί, είπα χωρίς μεγάλη φωνή.
Ο οδηγός γέλασε, υπάκουσε. Έκανε τη στροφή. Ο κινητήρας έβηξε μία, δύο και ξεκίνησε. Καθαρά, δυνατά, χωρίς δισταγμούς.
Η σιγή ήταν τέτοια που η φωνή μιας καρακάξας στην οροφή της αποθήκης ακουγόταν. Μετά από λίγα λεπτά κανείς δεν γελούσε.
Ο Στέφανος άφησε το τσιγάρο να πέσει. Ο Χρήστος Μανώλης άνοιξε το στόμα, αλλά δεν είπε τίποτα. Ο οδηγός κοιτούσε την κονσόλα, σαν να μην πίστευε.
Έτοιμο, είπα καθώς σκούπιζα τα χέρια στο μπουφάν. Η επαφή είχε οξειδωθεί, η σωλήνα ήταν φραγμένη. Δουλειά λεπτού.
Σήκωσα τη σκούπα, πήγα να φύγω. Ο Χρήστος Μανώλης έμεινε καρφωμένος στη θέση του.
Περίμενε. Πώς το κατάλαβες; Από πού…
Σταμάτησα, όπως ήμουν, χωρίς να κοιτάξω.
Εργάστηκα τριάντα χρόνια σε στρατιωτικό εργοστάσιο. Ρυθμίζαμε συστήματα πυραύλων. Το εργοστάσιο έκλεισε, όλα χάθηκαν τη δεκαετία του ’90. Η γυναίκα μου έφυγε, το σπίτι μου το έχασα από απάτη υπέγραψα χαρτιά χωρίς να καταλάβω. Από τότε τριγυρίζω.
Έκανα ένα βήμα προς την αποθήκη. Ο Χρήστος Μανώλης με έπιασε από τον ώμο απότομα, αλλά όχι άγρια.
Στάσου. Μιλάω σοβαρά τώρα.
Γύρισα. Ο διευθυντής με κοιτούσε σαν να με έβλεπε πρώτη φορά.
Τη νταλίκα φυσικά δεν θα σου τη δώσω. Ήμουν βλαξ, στο ορκίζομαι. Όμως θα σου δώσω πριμ όπως υποσχέθηκα. Πες μου, όμως, τι θες πραγματικά;
Σήκωσα το βλέμμα μου πρώτη φορά και τον κοίταξα στο πρόσωπο.
Χρήματα δεν θέλω. Που να τα ξοδέψω; Αλλά αν μπορείς, φτιάξε μια κανονική εργασία στον χώρο. Να μην χαλάνε τα μηχανήματα. Εδώ όλα είναι πρόχειρα δεν αλλάζουν λάδια, φίλτρα φραγμένα. Μια φορά στάθηκα τυχερός, την επόμενη ίσως όχι.
Ο Χρήστος Μανώλης άνοιξε τα μάτια. Ο Στέφανος γύρισε και έφυγε δίχως να πει τίποτα. Οι οδηγοί σκόρπισαν στη σιωπή.
Εντάξει, είπε ο διευθυντής κοφτά. Θα φτιάξουμε εργαστήριο. Θα δουλεύεις εκεί. Με αξιοπρεπή μισθό.
Έγνεψα, σήκωσα τη σκούπα κι έφυγα. Βάδιζα όπως πάντα σκυφτός, αθόρυβα αλλά αυτή τη φορά πίσω μου ακολουθούσε η σιωπηλή ομάδα.
Μια βδομάδα αργότερα η βάση απέκτησε εργαστήριο όχι πολυτελές, αλλά με εξοπλισμό που διάλεξα εγώ. Ο Χρήστος Μανώλης δεν τσιγκουνεύτηκε. Ίσως τον έτρωγε η συνείδηση, ίσως συνειδητοποίησε επιτέλους τι έχανε όλα αυτά τα χρόνια.
Πλέον με φώναζαν κύριο Γιώργο. Οι νεότεροι οδηγοί, που γελούσαν στο παρελθόν με τον «καθηγητή της σκούπας», στεκόντουσαν στη σειρά για να με ρωτήσουν το καρμπυρατέρ μπλέκει, το συμπλέκτη έχει θέμα. Εξηγούσα χωρίς πολλά λόγια, αλλά τους έκανα να καταλαβαίνουν άμεσα.
Ο Στέφανος, ο μηχανουργός, δεν ξαναπέρασε απ τη βάση. Ο Χρήστος Μανώλης διέκοψε το συμβόλαιο δεν χρειάζονταν πια. Ο Στέφανος προσπάθησε να τηλεφωνήσει, να επαναφέρει την παλιά κατάσταση, αλλά ο διευθυντής τον αγνόησε.
Εγώ συνέχισα να φοράω το ίδιο μπουφάν και τις ίδιες γαλότσες. Τώρα όμως κρατούσα εργαλεία, όχι σκούπα. Και όταν κάποιος από τους νεοφερμένους πήγαινε να με ειρωνευτεί, οι παλιοί τον σταματούσαν αμέσως:
Μην ντροπιάζεσαι. Αυτός ο άνθρωπος έχει δει πράγματα που δεν φαντάζεσαι.
Μια μέρα ο Χρήστος Μανώλης μπήκε στο εργαστήριο, ενώ δούλευα στο κινητήρα ενός φορτηγού. Στάθηκε στην πόρτα, κοίταξε τα χέρια που διόρθωναν ήσυχα.
Γιώργο, αν τότε δεν έπαιρνες μπροστά τον κινητήρα Θα σου τα κρατούσα, το εννοώ. Καταλαβαίνεις;
Δεν σταμάτησα. Σκούπισα ένα εξάρτημα και το άφησα στο τραπέζι.
Καταλαβαίνω. Τότε ήσουν θυμωμένος, φοβισμένος. Σε τέτοιες ώρες οι άνθρωποι λένε πολλά. Εγώ τι είχα να χάσω; Δεν υπήρχε τίποτα χειρότερο.
Ο διευθυντής έμεινε λίγο ακόμη, ήθελε να πει κάτι αλλά δεν βρήκε λόγια. Έφυγε σιωπηλά.
Καμιά φορά περπατάς δίπλα σε ανθρώπους για χρόνια, χωρίς να τους βλέπεις πραγματικά. Κοιτάς μόνο τα αξιώματα, τα ρούχα, το πώς παρουσιάζονται. Κι όμως εκεί δίπλα είναι κάποιος, δεν περιμένει αναγνώριση μονάχα μία ευκαιρία να φανεί πως μπορεί ακόμα. Ο Γιώργος Παπαδόπουλος την πήρε αυτή την ευκαιρία. Και χρειάστηκαν πέντε λεπτά για να αλλάξουν όλα η στάση των άλλων, η δική του ζωή. Χωρίς φασαρία, χωρίς μεγάλα λόγια. Απλώς έβαλε μπροστά τον κινητήρα.
